Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.145

Devata: Oṣadhi / allied overcoming-force (addressed as ‘thou’)

अहमस्मि सहमानाथ त्वमसि सासहिः । उभे सहस्वती भूत्वी सपत्नीं मे सहावहै ॥

अ॒हम॑स्मि॒ सह॑मा॒नाथ॒ त्वम॑सि सास॒हिः । उ॒भे सह॑स्वती भू॒त्वी स॒पत्नीं॑ मे सहावहै ॥

ahám asmi sáhamānā átha tvám asi sāsahíḥ | ubhé sahasvatī bhūtvī́ sapátnīṃ me sahāvahai ||

I am the one who bears and prevails; and thou art the one who overcomes. Becoming both of us mighty in force, let us together carry away my rival division.

अ॒हम् । अ॒स्मि॒ । सह॑माना । अथ॑ । त्वम् । अ॒सि॒ । स॒स॒हिः । उ॒भे इति॑ । सह॑स्वती॒ इति॑ । भू॒त्वी । स॒ऽप्त्नी॑म् । मे॒ । स॒हा॒व॒है॒ ॥अहम् । अस्मि । सहमाना । अथ । त्वम् । असि । ससहिः । उभे इति । सहस्वती इति । भूत्वी । सप्त्नीम् । मे । सहावहै ॥aham | asmi | sahamānā | atha | tvam | asi | sasahiḥ | ubhe iti | sahasvatī iti | bhūtvī | sa-ptnīm | me | sahāvahai

अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मिam
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सहमाoverpowering, prevailing
सहमा:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसह् (धातु) → सहम (कृदन्त-प्रातिपदिक, वर्तमान/स्वभाववाचक)
अनाथthe unprotected one (protectorless)
अनाथ:
कर्म
TypeNoun (used adjectivally)
Rootअ-नाथ (प्रातिपदिक; नाथ ‘protector/lord’ with privative अ-)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असिare
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सासहिःvictorious, overpowering
सासहिः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसह् (धातु) → सासहि (कृदन्त-प्रातिपदिक; intensive/strengthened sense ‘one who overcomes’)
उभेboth (f.)
उभे:
कर्तृ
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनामिक-प्रातिपदिक)
सहस्वतीmighty, force-possessing
सहस्वती:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहस् + वत् (प्रातिपदिक; ‘possessing might/force’)
भूत्वीhaving become
भूत्वी:
TypeGerund (indeclinable)
Rootभू (धातु) → भूत्वा/भूत्वी (क्त्वान्त अव्यय; RV-archaic feminine-styled form used adverbially)
सपत्नीम्the rival wife
सपत्नीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस-पत्नी (प्रातिपदिक; ‘co-wife, rival wife’)
मेfor me / my
मे:
सम्प्रदान (हित/अर्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहावहैlet us two carry/bring down together (overcome together)
सहावहै:
TypeVerb
Rootवह् (धातु) + सह (उपसर्ग/अव्यय) → सहा-वह (समास/उपपद)