Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.140

Devata: Agni (Jātavedas, Ūrjo Napāt)
Chandas: Trishtubh (probable)

ऊर्जो नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः । त्वे इषः सं दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः ॥

ऊर्जो॑ नपाज्जातवेदः सुश॒स्तिभि॒र्मन्द॑स्व धी॒तिभि॑र्हि॒तः । त्वे इष॒: सं द॑धु॒र्भूरि॑वर्पसश्चि॒त्रोत॑यो वा॒मजा॑ताः ॥

ū́rjo napāj jāta-vedaḥ suśastíbhir mándasva dhītíbhir hitáḥ | tvé íṣaḥ sáṃ dadhur bhū́ri-varpasaś citróutayo vā́ma-jātāḥ ||

O child of Energy, O knower of births, grow glad by our noble affirmations, set firm by our thought. In thee the impulsions are gathered together—many-formed, richly radiant, of varied help, born of the Delight.

ऊर्जः॑ । न॒पा॒त् । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । सु॒श॒स्तिऽभिः॑ । मन्द॑स्व । धी॒तिऽभिः॑ । हि॒तः । त्वे इति॑ । इषः॑ । सम् । द॒धुः॒ । भूरि॑ऽवर्पसः । चि॒त्रऽऊ॑तयः । वा॒मऽजा॑ताः ॥ऊर्जः । नपात् । जातवेदः । सुशस्तिभिः । मन्दस्व । धीतिभिः । हितः । त्वे इति । इषः । सम् । दधुः । भूरिवर्पसः । चित्रऊतयः । वामजाताः ॥ūrjaḥ | napāt | jāta-vedaḥ | suśasti-bhiḥ | mandasva | dhīti-bhiḥ | hitaḥ | tve iti | iṣaḥ | sam | dadhuḥ | bhūri-varpasaḥ | citra-ūtayaḥ | vāma-jātāḥ

ऊर्जःof strength / of nourishment
ऊर्जः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootऊर्ज् (प्रातिपदिक: ऊर्ज्/ऊर्जा)
नपात्offspring, son (epithet: ‘offspring of …’)
नपात्:
सम्बोधन/कर्तृ (addressed as agent)
TypeNoun
Rootनपात् (प्रातिपदिक)
जातवेदःJātavedas (Agni; ‘knower of all that is born’)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक)
सुशस्तिभिःwith good praises / laudations
सुशस्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootसु-शस्ति (प्रातिपदिक)
मन्दस्वbe gladdened / rejoice
मन्दस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु)
धीतिभिःwith thoughts / hymnic inspirations
धीतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक; from √धी ‘to think’)
हितःplaced, set, established
हितः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootहित (कृदन्त; √धा ‘to place’ > धित/हित)
त्वेin you
त्वे:
अधिकरण
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इषःrefreshments, invigorations, boons
इषः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
क्रिया-विशेषक
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
दधुःthey have placed / have put
दधुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
भूरिmuch, abundant
भूरि:
विशेषण (मात्रा)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)
वर्पसःforms, beauties, splendors
वर्पसः:
कर्तृ (apposition to इषः)
TypeNoun
Rootवर्पस् (प्रातिपदिक)
चित्रोतयःof wondrous help / having brilliant aid
चित्रोतयः:
कर्तृ (apposition to इषः/वर्पसः)
TypeAdjective (substantivized)
Rootचित्र-ऊति (प्रातिपदिक; ऊति ‘help’)
वामजाताःpleasant-born / dear-born (beneficent)
वामजाताः:
कर्तृ (apposition; those born as ‘vāmá’/dear/pleasant)
TypeAdjective (substantivized)
Rootवाम-जात (कृदन्त/समास; √जन् ‘to be born’)