Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.135

Devata: Yama / Fathers-path context; antagonistic force (pāpa/asūyā) personified as obstruction

पुराणाँ अनुवेनन्तं चरन्तं पापयामुया । असूयन्नभ्यचाकशं तस्मा अस्पृहयं पुनः ॥

पु॒रा॒णाँ अ॑नु॒वेन॑न्तं॒ चर॑न्तं पा॒पया॑मु॒या । अ॒सू॒यन्न॒भ्य॑चाकशं॒ तस्मा॑ अस्पृहयं॒ पुन॑: ॥

purāṇā́ṃ anu-vénantaṃ cárantaṃ pā́payā amuyā́ | asū́yann abhy-àcākaśaṃ tásmā aspṛhayaṃ púnaḥ ||

As he moved, delighting in the track of the Ancients, a perverse force assailed him; in envy it cast its hostile gaze. Yet toward that (true way) I long again—returning to the right desire beyond the jealousy of darkness.

पु॒रा॒णा॑न् । अ॒नु॒ऽवेन॑न्तम् । चर॑न्तम् । पा॒पया॑ । अ॒मु॒या । अ॒सू॒यन् । अ॒भि । अ॒चा॒क॒श॒म् । तस्मै॑ । अ॒स्पृ॒ह॒य॒म् । पुन॒रिति॑ ॥पुराणान् । अनुवेनन्तम् । चरन्तम् । पापया । अमुया । असूयन् । अभि । अचाकशम् । तस्मै । अस्पृहयम् । पुनरिति ॥purāṇān | anu-venantam | carantam | pāpayā | amuyā | asūyan | abhi | acākaśam | tasmai | aspṛhayam | punariti

पुराणान्the former/ancient (ones)
पुराणान्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootपुराण (प्रातिपदिक) < √पॄ (पूरणे) (निरुक्त-सम्बन्ध) / ‘old, former’
अनुafter, along, following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
वेनन्तम्desiring/longing (for), seeking
वेनन्तम्:
कर्म
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√वेन (वेनति ‘to long for / to desire / to seek’), वर्तमानकृदन्त
चरन्तम्moving, wandering
चरन्तम्:
कर्म
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√चर् (गत्यर्थे), वर्तमानकृदन्त
पापयाwith evil / by evil
पापया:
करण
TypeNoun (instrumental qualifier)
Rootपाप (प्रातिपदिक) ‘evil, sin’
अमुयाby/with that (yonder one/that means)
अमुया:
करण
TypePronoun
Rootअमु (सर्वनाम-प्रातिपदिक) ‘that (yonder)’
असूयन्being jealous, grudging
असूयन्:
कर्तृ
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√असूय् (असूयने ‘to be jealous, to grudge’), वर्तमानकृदन्त
अभिtowards, against, upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
अचाकशम्I beheld / I looked upon
अचाकशम्:
कर्तृ
TypeVerb
Root√काश् (दीप्तौ/दर्शने) ‘to appear, to see’; लिट् (परिपूर्ण/वेदिक परोक्ष) 1एकवचन, आत्मनेपद/परस्मैपद-वेदिक रूप ‘अचाकश’
तस्मैto him / for him
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्पृहयम्I did not desire / I felt no longing
अस्पृहयम्:
कर्तृ
TypeVerb
Root√स्पृह् (ईप्सायाम् ‘to desire, to long for’); उपसर्ग ‘अ-’ (निषेध) + लङ्
पुनःagain, back
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)