Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.133

Devata: Indra

त्वं सिन्धूँरवासृजोऽधराचो अहन्नहिम् । अशत्रुरिन्द्र जज्ञिषे विश्वं पुष्यसि वार्यं तं त्वा परि ष्वजामहे नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥

त्वं सिन्धूँ॒रवा॑सृजोऽध॒राचो॒ अह॒न्नहि॑म् । अ॒श॒त्रुरि॑न्द्र जज्ञिषे॒ विश्वं॑ पुष्यसि॒ वार्यं॒ तं त्वा॒ परि॑ ष्वजामहे॒ नभ॑न्तामन्य॒केषां॑ ज्या॒का अधि॒ धन्व॑सु ॥

tváṃ síndhūn ávā asṛjo ’dharā́co áhann áhim | aśatrúr indra jajñiṣe víśvaṃ púṣyasi vā́ryaṃ táṃ tvā pári ṣvajāmahe nábhantām anyakéṣāṃ jyā́kā ádhi dhánvasu ||

You released the rivers downward; you slew the Serpent. Unopposed, O Indra, you are born; you foster all that is choice and desirable. Therefore we embrace you all around—let the others’ bowstrings slacken on their bows.

त्वम् । सिन्धू॑न् । अव॑ । अ॒सृ॒जः॒ । अ॒ध॒राचः॑ । अह॑न् । अहि॑म् । अ॒श॒त्रुः । इ॒न्द्र॒ । ज॒ज्ञि॒षे॒ । विश्व॑म् । पु॒ष्य॒सि॒ । वार्य॑म् । तम् । त्वा॒ । परि॑ । स्व॒जा॒म॒हे॒ । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒केषा॑म् । ज्या॒काः । अधि॑ । धन्व॑ऽसु ॥त्वम् । सिन्धून् । अव । असृजः । अधराचः । अहन् । अहिम् । अशत्रुः । इन्द्र । जज्ञिषे । विश्वम् । पुष्यसि । वार्यम् । तम् । त्वा । परि । स्वजामहे । नभन्ताम् । अन्यकेषाम् । ज्याकाः । अधि । धन्वसु ॥tvam | sindhūn | ava | asṛjaḥ | adharācaḥ | ahan | ahim | aśatruḥ | indra | jajñiṣe | viśvam | puṣyasi | vāryam | tam | tvā | pari | svajāmahe | nabhantām | anyakeṣām | jyākāḥ | adhi | dhanva-su

त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सिन्धून्rivers/streams
सिन्धून्:
कर्म
TypeNoun
Rootसिन्धु- (प्रातिपदिक)
अवdown, away
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
असृजःthou didst let loose/release
असृजः:
क्रिया
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
अधराचःdownwards, from below
अधराचः:
TypeIndeclinable
Rootअधराच् (अव्यय/दिशावाचक)
अहन्thou didst slay
अहन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
अहिम्the serpent (Ahi/Vṛtra)
अहिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअहि- (प्रातिपदिक)
अशत्रुःunopposed, having no foe
अशत्रुः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-शत्रु- (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
जज्ञिषेthou wast born / hast arisen
जज्ञिषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
विश्वम्all, the whole (everything)
विश्वम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
पुष्यसिthou makest thrive/nourishest
पुष्यसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपुष् (धातु)
वार्यम्choice boon/wealth
वार्यम्:
कर्म (विश्वम् इत्यस्य विशेषण/अपादानार्थे वस्तु)
TypeNoun/Adjective
Rootवार्य- (प्रातिपदिक)
तम्him/that (Indra)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाthee
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
ष्वजामहेwe embrace
ष्वजामहे:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्वज्/ष्वज् (धातु; ‘to embrace’)
नभन्ताम्let (them) burst/let (them) be broken
नभन्ताम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootनभ् (धातु; ‘to burst/cleave’ in Vedic usage)
अन्यकेषाम्of others
अन्यकेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun/Adjective
Rootअन्यक- (प्रातिपदिक; ‘other’ with -क)
ज्याकाःbowstrings
ज्याकाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootज्या- (प्रातिपदिक)
अधिupon, on
अधि:
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
धन्वसुon the bows
धन्वसु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootधन्वन्- (प्रातिपदिक)