Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 10.128

Rishi: unknown
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

उरुव्यचा नो महिषः शर्म यंसदस्मिन्हवे पुरुहूतः पुरुक्षुः । स नः प्रजायै हर्यश्व मृळयेन्द्र मा नो रीरिषो मा परा दाः ॥

उ॒रु॒व्यचा॑ नो महि॒षः शर्म॑ यंसद॒स्मिन्हवे॑ पुरुहू॒तः पु॑रु॒क्षुः । स न॑: प्र॒जायै॑ हर्यश्व मृळ॒येन्द्र॒ मा नो॑ रीरिषो॒ मा परा॑ दाः ॥

uru-vyácā no mahíṣaḥ śárma yaṁsad asmín háve puruhūtáḥ purukṣúḥ | sá naḥ prajā́yai hary-aśva mṛḷayéndra mā́ no rīriṣo mā́ párā dāḥ ||

May the wide-pervading Mighty One grant us shelter in this call—Indra, invoked by many, increasing many. For our progeny and our becoming, O bright-steeded Indra, be gracious; do not harm us, do not cast us away.

उ॒रु॒ऽव्यचाः॑ । नः॒ । म॒हि॒षः । शर्म॑ । यं॒स॒त् । अ॒स्मिन् । हवे॑ । पु॒रु॒ऽहू॒तः । पु॒रु॒ऽक्षुः । सः । नः॒ । प्र॒ऽजायै॑ । ह॒रि॒ऽअ॒श्व॒ । मृ॒ळ॒य॒ । इन्द्र॑ । मा । नः॒ । रि॒रि॒षः॒ । मा । परा॑ । दाः॒ ॥उरुव्यचाः । नः । महिषः । शर्म । यंसत् । अस्मिन् । हवे । पुरुहूतः । पुरुक्षुः । सः । नः । प्रजायै । हरिअश्व । मृळय । इन्द्र । मा । नः । रिरिषः । मा । परा । दाः ॥uru-vyacāḥ | naḥ | mahiṣaḥ | śarma | yaṃsat | asmin | have | puru-hūtaḥ | puru-kṣuḥ | saḥ | naḥ | pra-jāyai | hari-aśva | mṛḷaya | indra | mā | naḥ | ririṣaḥ | mā | parā | dāḥ

उरुव्यचाwide-spreading, far-reaching
उरुव्यचा:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य) / कर्ता
TypeAdjective
Rootउरु-व्यचस् (प्रातिपदिक; उरु ‘विस्तीर्ण’ + व्यचस् ‘व्याप्ति/प्रकाश’)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (possessor) / सम्प्रदान-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
महिषःthe mighty one / bull (epithet of Indra)
महिषः:
कर्ता
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
शर्मshelter, protection, comfort
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
यंसत्may he grant
यंसत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम् (धातु)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
हवेin (this) invocation/call
हवे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; ‘आह्वान/हविः-आह्वान’)
पुरुहूतःmuch-invoked
पुरुहूतः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य) / कर्ता
TypeAdjective
Rootपुरु-हूत (प्रातिपदिक; ‘बहु’ + ‘हूत/आहूत’)
पुरुक्षुःabounding in dwellings/wealth; very-bounteous
पुरुक्षुः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य) / कर्ता
TypeAdjective
Rootपुरु-क्षु (प्रातिपदिक; ‘बहु’ + क्षु ‘क्षय/निवास/समृद्धि’—वैदिक विशेषण)
सःhe
सः:
कर्ता
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःfor us / of us
नः:
सम्बन्ध (beneficiary-possessor) / सम्प्रदान-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
प्रजायैfor offspring, for progeny
प्रजायै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
हर्यश्वO (Indra) of tawny horses
हर्यश्व:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootहरि-अश्व (प्रातिपदिक; ‘हरि’ + ‘अश्व’)
मृळयbe gracious, show mercy
मृळय:
क्रिया
TypeVerb
Rootमृळ्/मृड् (धातु; वैदिक ‘दय/अनुग्रह’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
क्रियाविशेषण (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
रीरिषःharm (us)
रीरिषः:
क्रिया
TypeVerb
Rootरिष् (धातु; ‘हानि/हिंसा’)
माdo not
मा:
क्रियाविशेषण (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
पराaway, forth
परा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
दाःgive (us) away / abandon
दाः:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु; ‘दान’)