Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 10.128

Rishi: unknown
Devata: Dhātā; Ashvins; Bṛhaspati; Viśve Devāḥ (protective collective)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

धाता धातॄणां भुवनस्य यस्पतिर्देवं त्रातारमभिमातिषाहम् । इमं यज्ञमश्विनोभा बृहस्पतिर्देवाः पान्तु यजमानं न्यर्थात् ॥

धा॒ता धा॑तॄ॒णां भुव॑नस्य॒ यस्पति॑र्दे॒वं त्रा॒तार॑मभिमातिषा॒हम् । इ॒मं य॒ज्ञम॒श्विनो॒भा बृह॒स्पति॑र्दे॒वाः पा॑न्तु॒ यज॑मानं न्य॒र्थात् ॥

dhā́tā dhātṝṇā́ṁ bhúvanasya yás pátiḥ deváṁ trā́tāram abhimāti-sāhám | imáṁ yajñám aśvínobhā́ bṛ́haspátir devā́ḥ pāntu yájamānaṁ nyàrthāt ||

May Dhātā, lord of the foundations of the world, the divine protector who overcomes hostile assaults; may both Ashvins, and Brihaspati, and the gods guard this sacrifice and the sacrificer from harm and mis-aim.

धा॒ता । धा॒तॄ॒णाम् । भुव॑नस्य । यः । पतिः॑ । दे॒वम् । त्रा॒तार॑म् । अ॒भि॒मा॒ति॒ऽस॒हम् । इ॒मम् । य॒ज्ञम् । अ॒श्विना॑ । उ॒भा । बृह॒स्पतिः॑ । दे॒वाः । पा॒न्तु॒ । यज॑मानम् । नि॒ऽअ॒र्थात् ॥धाता । धातॄणाम् । भुवनस्य । यः । पतिः । देवम् । त्रातारम् । अभिमातिसहम् । इमम् । यज्ञम् । अश्विना । उभा । बृहस्पतिः । देवाः । पान्तु । यजमानम् । निअर्थात् ॥dhātā | dhātṝṇām | bhuvanasya | yaḥ | patiḥ | devam | trātāram | abhimāti-saham | imam | yajñam | aśvinā | ubhā | bṛhaspatiḥ | devāḥ | pāntu | yajamānam | ni-arthāt

धा॒ताthe Creator/Ordainer
धा॒ता:
Kartā
TypeNoun
Rootधातृ- (प्रातिपदिक; √धा ‘स्थापने/धारणे’)
धा॑तॄ॒णाम्of the creators/ordainers
धा॑तॄ॒णाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootधातृ- (प्रातिपदिक; √धा)
भुव॑नस्यof the world/existence
भुव॑नस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootभुवन- (प्रातिपदिक; √भू ‘भवने’)
यस्who
यस्:
Kartā (relative)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पति॑ःlord/master
पति॑ः:
Kartā (apposition to यस्)
TypeNoun
Rootपति- (प्रातिपदिक)
दे॒वम्the god
दे॒वम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
त्रा॒तारम्protector/saviour
त्रा॒तारम्:
Karma (apposition to देवम्)
TypeNoun
Rootत्रातृ- (प्रातिपदिक; √त्रा ‘रक्षणे’)
अभिमातिषा॒हम्overpowering hostile assaults (foe-subduing)
अभिमातिषा॒हम्:
Karma (qualifier)
TypeAdjective (compound)
Rootअभिमाति- ‘शत्रु-आक्रमण/द्रोह’ + सह- (प्रातिपदिक; √सह ‘सहने/जये’)
इ॒मम्this
इ॒मम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
य॒ज्ञम्sacrifice/rite
य॒ज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिक; √यज् ‘देवपूजासंगतिकरणदानेषु’)
अ॒श्विनो॒भाboth Aśvins
अ॒श्विनो॒भा:
Kartā (protectors)
TypeNoun + Adjective
Rootअश्विन्- (प्रातिपदिक; द्विवचन-रूप) + उभा- (प्रातिपदिक ‘both’)
बृह॒स्पति॑ःBṛhaspati
बृह॒स्पति॑ः:
Kartā (co-subject)
TypeNoun
Rootबृहस्पति- (प्रातिपदिक)
दे॒वाःthe gods
दे॒वाः:
Kartā (co-subject)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
पा॑न्तुmay (they) protect
पा॑न्तु:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√पा ‘रक्षणे’
यज॑मानम्the sacrificer (patron)
यज॑मानम्:
Karma
TypeNoun (agent) / Adjective
Rootयजमान- (कृदन्त; √यज् + शानच्)
निdown/away; completely
नि:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
अ॒र्थात्from distress/harm
अ॒र्थात्:
Apādāna
TypeNoun (ablatival adverbial)
Rootअर्थ- (प्रातिपदिक)