Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.128

Rishi: unknown
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

अग्ने मन्युं प्रतिनुदन्परेषामदब्धो गोपाः परि पाहि नस्त्वम् । प्रत्यञ्चो यन्तु निगुतः पुनस्तेऽमैषां चित्तं प्रबुधां वि नेशत् ॥

अग्ने॑ म॒न्युं प्र॑तिनु॒दन्परे॑षा॒मद॑ब्धो गो॒पाः परि॑ पाहि न॒स्त्वम् । प्र॒त्यञ्चो॑ यन्तु नि॒गुत॒: पुन॒स्ते॒३॒॑ऽमैषां॑ चि॒त्तं प्र॒बुधां॒ वि ने॑शत् ॥

ágnē manyúṁ pratinudán paréṣām ádabdho gopā́ḥ pári pāhi nas tvám | prátyañco yantu nigutáḥ púnas te 'mā́ eṣā́ṁ cíttaṁ prabúdhāṁ ví neśat ||

O Agni, thrust back the wrath of the others; unfailing guardian, protect us all around. Let the hidden hostile ones turn back; and near thee may their mind be driven apart, their awakenings scattered.

अग्ने॑ । म॒न्युम् । प्र॒ति॒ऽनु॒दन् । परे॑षाम् । अद॑ब्धः । गो॒पाः । परि॑ । पा॒हि॒ । नः॒ । त्वम् । प्र॒त्यञ्चः॑ । य॒न्तु॒ । नि॒ऽगुतः॑ । पुन॒रिति॑ । ते॒ । अ॒मा । ए॒षा॒म् । चि॒त्तम् । प्र॒ऽबुधा॑म् । ने॒श॒त् ॥अग्ने । मन्युम् । प्रतिनुदन् । परेषाम् । अदब्धः । गोपाः । परि । पाहि । नः । त्वम् । प्रत्यञ्चः । यन्तु । निगुतः । पुनरिति । ते । अमा । एषाम् । चित्तम् । प्रबुधाम् । नेशत् ॥agne | manyum | prati-nudan | pareṣām | adabdhaḥ | gopāḥ | pari | pāhi | naḥ | tvam | pratyañcaḥ | yantu | ni-gutaḥ | punariti | te | amā | eṣām | cittam | pra-budhām | neśat

अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि-
मन्युम्wrath, hostile fury
मन्युम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमन्यु-
प्रतिagainst, back
प्रति:
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootप्रति
नुदन्thrusting away, repelling
नुदन्:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणरूपेण)
TypeVerb (participle)
Rootनुद्
परेषाम्of the others, of the hostile ones
परेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun/Adjectival stem used substantively
Rootपर- (अन्य) / परेषाम् (सर्वनाम-प्रयोगः)
अदब्धःunbeguiled, uninjured, unassailable
अदब्धः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअदब्ध- (a- + dabdhá < दभ्)
गोपाःprotector, guardian
गोपाः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणरूपेण)
TypeNoun
Rootगोपा-
परिaround, all about
परि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि
पाहिprotect!
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (पालने)
नःus, for us
नः:
सम्प्रदान (रक्षणस्य लाभार्थम्) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
प्रत्यञ्चःturned back, facing back (i.e., retreating)
प्रत्यञ्चः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रत्यञ्च- (प्रति + अञ्च्)
यन्तुlet them go
यन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (गतौ)
निगुतःhidden, lurking
निगुतः:
कर्तृ (प्रत्यञ्चः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootनिगुत- (नि + गुप्/गुह् भावः ‘hidden/covered’)
पुनःagain, back
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
तेto you / of you
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अमेषाम्of those (foes), of them
अमेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun (negative/othering form in Vedic usage)
Rootअ- + मेषाम् (एषाम्) < इदम्
चित्तम्mind, intention
चित्तम्:
कर्म
TypeNoun
Rootचित्त- (√चित् ‘to perceive/think’)
प्रबुधाम्awakened, alert (mind)
प्रबुधाम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootप्रबुध- (प्र + √बुध्)
विapart, away
वि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि
नेशत्may it drive away / may it destroy
नेशत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootनश् (नाशने) / नय्-सम्बद्धः वैदिक-प्रयोगः