Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.125

Rishi: Vāc Ambhṛṇī
Devata: Vāc (working through Rudra and cosmic dualities)
Chandas: Trishtubh (commonly assigned)

अहं रुद्राय धनुरा तनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्तवा उ । अहं जनाय समदं कृणोम्यहं द्यावापृथिवी आ विवेश ॥

अ॒हं रु॒द्राय॒ धनु॒रा त॑नोमि ब्रह्म॒द्विषे॒ शर॑वे॒ हन्त॒वा उ॑ । अ॒हं जना॑य स॒मदं॑ कृणोम्य॒हं द्यावा॑पृथि॒वी आ वि॑वेश ॥

aháṃ rudrā́ya dhánur ā́ tanomi brahmadvíṣe śárave hántavā́ u | aháṃ jánāya samádaṃ kṛṇomy aháṃ dyāvā́pṛthivī́ ā́ viveśa ||

I stretch the bow for Rudra, to strike down with the arrow the hater of the sacred Word. I create the victorious ardor for the human being; I enter and inhabit Heaven and Earth.

अ॒हम् । रु॒द्राय॑ । धनुः॑ । आ । त॒नो॒मि॒ । ब्र॒ह्म॒ऽद्विषे॑ । शर॑वे । हन्त॒वै । ऊँ॒ इति॑ । अ॒हम् । जना॑य । स॒ऽमद॑म् । कृ॒णो॒मि॒ । अ॒हम् । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । आ । वि॒वे॒श॒ ॥अहम् । रुद्राय । धनुः । आ । तनोमि । ब्रह्मद्विषे । शरवे । हन्तवै । ऊँ इति । अहम् । जनाय । समदम् । कृणोमि । अहम् । द्यावापृथिवी इति । आ । विवेश ॥aham | rudrāya | dhanuḥ | ā | tanomi | brahma-dviṣe | śarave | hantavai | oṃ iti | aham | janāya | sa-madam | kṛṇomi | aham | dyāvāpṛthivī iti | ā | viveśa

अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुद्रायfor Rudra
रुद्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
धनुःbow
धनुः:
कर्म
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
forth, unto (as preverb)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
तनोमिI stretch / draw
तनोमि:
TypeVerb
Root√तन् (तनू)
ब्रह्मद्विषेfor the hater of sacred word/prayer
ब्रह्मद्विषे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootब्रह्मद्विष् (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + द्विष् ‘द्वेष्टि’)
शरवेfor the arrow
शरवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
हन्तवाto slay
हन्तवा:
प्रयोजन (क्रियार्थ)
TypeVerb (infinitive) / Kṛdanta
Root√हन्
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्
जनायfor the people / for a person
जनाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
समदम्battle-fury / exhilaration (for contest)
समदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसमद (प्रातिपदिक; सम् + मद ‘उत्साह/मद’)
कृणोमिI make
कृणोमि:
TypeVerb
Root√कृ (करोति) (वैदिक: कृणोति)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्यावापृथिवीHeaven-and-Earth
द्यावापृथिवी:
कर्म
TypeNoun (dual compound)
Rootद्यावापृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौ/द्याव् + पृथिवी)
into, unto (as preverb)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
विवेशI have entered / pervaded
विवेश:
TypeVerb
Root√विश् (प्रवेशने) + वि-