Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.124

Rishi: As above for RV 10.124 (edition-dependent).
Devata: Indra (explicitly chosen), with Agni/Soma/Varuṇa as powers in the narrative.
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by scan).

बह्वीः समा अकरमन्तरस्मिन्निन्द्रं वृणानः पितरं जहामि । अग्निः सोमो वरुणस्ते च्यवन्ते पर्यावर्द्राष्ट्रं तदवाम्यायन् ॥

ब॒ह्वीः समा॑ अकरम॒न्तर॑स्मि॒न्निन्द्रं॑ वृणा॒नः पि॒तरं॑ जहामि । अ॒ग्निः सोमो॒ वरु॑ण॒स्ते च्य॑वन्ते प॒र्याव॑र्द्रा॒ष्ट्रं तद॑वाम्या॒यन् ॥

bahvī́ḥ sámā akaram ántarasminn índraṃ vṛṇānáḥ pitáraṃ jahāmi | agníḥ sómo váruṇas te cyavante pary-ā́vard rāṣṭráṃ tád avāmy āyán ||

For many years I dwelt within this (old order); now choosing Indra, I leave the Father. Agni, Soma, and Varuṇa move away from you; the kingdom turns about—I come to claim and protect that (new) domain.

ब॒ह्वीः । समाः॑ । अ॒क॒र॒म् । अ॒न्तः । अ॒स्मि॒न् । इन्द्र॑म् । वृ॒णा॒नः । पि॒तर॑म् । ज॒हा॒मि॒ । अ॒ग्निः । सोमः॑ । वरु॑णः । ते । च्य॒व॒न्ते॒ । प॒रि॒ऽआव॑र्त् । रा॒ष्ट्रम् । तत् । अ॒वा॒मि॒ । आ॒ऽयन् ॥बह्वीः । समाः । अकरम् । अन्तः । अस्मिन् । इन्द्रम् । वृणानः । पितरम् । जहामि । अग्निः । सोमः । वरुणः । ते । च्यवन्ते । परिआवर्त् । राष्ट्रम् । तत् । अवामि । आयन् ॥bahvīḥ | samāḥ | akaram | antaḥ | asmin | indram | vṛṇānaḥ | pitaram | jahāmi | agniḥ | somaḥ | varuṇaḥ | te | cyavante | pari-āvarta | rāṣṭram | tat | avāmi | āyan

ब॒ह्वीःmany (fem. pl.)
ब॒ह्वीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
समाःyears
समाः:
Kartā
TypeNoun
Rootसम (प्रातिपदिक)
अकरम्I have done / I did
अकरम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्तर् (अव्यय/उपसर्गीय-प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वृणानःchoosing
वृणानः:
Kartā
TypeParticiple
Rootवृ (धातु) → वृणान (शतृ/शानच्)
पितरम्father
पितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
जहामिI abandon / I leave
जहामि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु) + उपसर्ग ज- (जहा- = परित्यज्-अर्थे; हानौ)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
च्यवन्तेthey fall away / they depart
च्यवन्ते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootच्यु (धातु)
परिaround, all around
परि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
आवर्द्राःturning/rolling about (roving)
आवर्द्राः:
Kartā
TypeAdjective
Rootआवर्द्र (प्रातिपदिक; √वर्द्/वृद्? ‘to turn/roll’ with आ-; RV adj.)
राष्ट्रम्realm, dominion
राष्ट्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootराष्ट्र (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
अवामिI favor / I help
अवामि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअव (धातु; अव्/अव् ‘to favor, help, protect’)
आयन्they came
आयन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु) + आ- (उपसर्ग)