Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.122

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Agni
Chandas: Jagatī (likely; needs confirmation)

इषं दुहन्त्सुदुघां विश्वधायसं यज्ञप्रिये यजमानाय सुक्रतो । अग्ने घृतस्नुस्त्रिॠतानि दीद्यद्वर्तिर्यज्ञं परियन्त्सुक्रतूयसे ॥

इषं॑ दु॒हन्त्सु॒दुघां॑ वि॒श्वधा॑यसं यज्ञ॒प्रिये॒ यज॑मानाय सुक्रतो । अग्ने॑ घृ॒तस्नु॒स्त्रिॠ॒तानि॒ दीद्य॑द्व॒र्तिर्य॒ज्ञं प॑रि॒यन्त्सु॑क्रतूयसे ॥

íṣaṃ duhánt su-dúghāṃ viśvá-dhāyasaṃ yajña-príye yajamānāya sukrato | ágne ghṛtá-snuḥ trí ṛtā́ni dī́dyad vartír yajñáṃ pariyán sukratūyase ||

Milking out nourishment, the well-yielding, all-sustaining abundance for the sacrificer, O lover of the yajña, O clear-willed one. O Agni, dripping with ghee, blazing the triple truths, you move as a guiding course around the sacrifice to make the will perfectly effective.

इष॑म् । दु॒हन् । सु॒ऽदुघा॑म् । वि॒श्वऽधा॑यसम् । य॒ज्ञ॒ऽप्रिये॑ । यज॑मानाय । सु॒क्र॒तो॒ इति॑ सुऽक्रतो । अग्रे॑ । घृ॒तऽस्नुः॑ । त्रिः । ऋ॒तानि॑ । दीद्य॑त् । व॒र्तिः । य॒ज्ञम् । प॒रि॒ऽयन् । सु॒क्र॒तु॒ऽय॒से॒ ॥इषम् । दुहन् । सुदुघाम् । विश्वधायसम् । यज्ञप्रिये । यजमानाय । सुक्रतो इति सुक्रतो । अग्रे । घृतस्नुः । त्रिः । ऋतानि । दीद्यत् । वर्तिः । यज्ञम् । परियन् । सुक्रतुयसे ॥iṣam | duhan | su-dughām | viśva-dhāyasam | yajña-priye | yajamānāya | sukrato itisu-krato | agre | ghṛta-snuḥ | triḥ | ṛtāni | dīdyat | vartiḥ | yajñam | pari-yan | sukratu-yase

इषम्nourishment, refreshment
इषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइष् (इष्/इषा- prātipadika ‘refreshment, nourishment’)
दुहन्त्they milk / they yield
दुहन्त्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootदुह् (धातु) ‘to milk, yield’
सुदुघाम्well-yielding
सुदुघाम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु- + दुह् → दुघा (kṛdanta adj. ‘well-milking, yielding well’)
विश्वधायसम्all-sustaining, universally bestowing
विश्वधायसम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व- + धायस (prātipadika; ‘all-sustaining/abounding in supports/wealth’)
यज्ञप्रियॆO lover of the sacrifice
यज्ञप्रियॆ:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootयज्ञ- + प्रिय (prātipadika)
यजमानायto the sacrificer
यजमानाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootयजमान (prātipadika) ‘sacrificer’
सुक्रतोO good-minded/wise one
सुक्रतो:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootसु- + क्रतु (prātipadika) ‘good resolve/wise power’
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (prātipadika)
घृतस्नुःghee-oozing
घृतस्नुः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootघृत- + स्नु (prātipadika/adj. ‘oozing with ghee’)
त्रिऋतानिthe three ṛta-principles / three true ordinances
त्रिऋतानि:
कर्म
TypeNoun
Rootत्रि- + ऋत (prātipadika) ‘three ṛtas / three true ordinances’
दीद्यत्shining, blazing
दीद्यत्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootदीद्/दीदी (intensive of √दीप्/√दिव् ‘to shine’)
वर्तिःthe course/track (the guiding line)
वर्तिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवर्ति (prātipadika) ‘course, track; (also) wick/flame-line’
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (prātipadika)
परिaround, about
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (upasarga/avyaya)
यन्त्going, moving
यन्त्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootया (धातु) ‘to go’
सुक्रतूयसेfor the good-minded (one) / for the wise
सुक्रतूयसे:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootसु- + क्रतु (prātipadika) → सुक्रतूयस् ‘good-willed/wise-minded (one)’