Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.122

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Agni
Chandas: Jagatī (likely; needs confirmation)

त्वं दूतः प्रथमो वरेण्यः स हूयमानो अमृताय मत्स्व । त्वां मर्जयन्मरुतो दाशुषो गृहे त्वां स्तोमेभिर्भृगवो वि रुरुचुः ॥

त्वं दू॒तः प्र॑थ॒मो वरे॑ण्य॒: स हू॒यमा॑नो अ॒मृता॑य मत्स्व । त्वां म॑र्जयन्म॒रुतो॑ दा॒शुषो॑ गृ॒हे त्वां स्तोमे॑भि॒र्भृग॑वो॒ वि रु॑रुचुः ॥

tváṃ dūtáḥ prathamó váreṇyaḥ sá hū́yamāno amṛ́tāya matsva | tvā́ṃ marjayan marúto dāśúṣo gṛhé tvā́ṃ stómebhir bhṛ́gavo ví rurucuḥ ||

You are the first messenger, worthy of choice; when called, take delight for immortality. The Maruts purify you in the house of the giver; the Bhṛgus make you blaze forth by hymns.

त्वम् । दू॒तः । प्र॒थ॒मः । वरे॑ण्यः । सः । हू॒यमा॑नः । अ॒मृता॑य । म॒त्स्व॒ । त्वाम् । म॒र्ज॒य॒न् । म॒रुतः॑ । दा॒शुषः॑ । गृ॒हे । त्वाम् । स्तोमे॑भिः । भृग॑वः । वि । रि॒रु॒चुः॒ ॥त्वम् । दूतः । प्रथमः । वरेण्यः । सः । हूयमानः । अमृताय । मत्स्व । त्वाम् । मर्जयन् । मरुतः । दाशुषः । गृहे । त्वाम् । स्तोमेभिः । भृगवः । वि । रिरुचुः ॥tvam | dūtaḥ | prathamaḥ | vareṇyaḥ | saḥ | hūyamānaḥ | amṛtāya | matsva | tvām | marjayan | marutaḥ | dāśuṣaḥ | gṛhe | tvām | stomebhiḥ | bhṛgavaḥ | vi | rirucuḥ

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दूतःmessenger
दूतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
वरेण्यःmost choice-worthy, excellent
वरेण्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक; √वृ/वर् ‘to choose’ से ‘to be chosen’)
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हूयमानःbeing invoked
हूयमानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√ह्वा (आह्वाने) → हूयमान (वर्तमान-कर्तरि/कर्मणि?; here passive sense)
अमृतायfor immortality
अमृताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
मत्स्वrejoice / be exhilarated
मत्स्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मद् (हर्षे/मदे) ; Vedic imperative middle
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मर्जयन्purifying (you)
मर्जयन्:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√मृज् (मार्जने ‘to wipe/clean/purify’) → मर्जयन्त्
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
दाशुषःof the worshipper/giver
दाशुषः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदाशुष् (प्रातिपदिक; √दाश्/दास् ‘to give, worship’ से ‘worshipper/giver’)
गृहेin the house
गृहे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोमेभिःwith hymns/praises
स्तोमेभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
भृगवःthe Bhṛgus
भृगवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
(क्रिया-विशेषक)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
रुरुचुःthey shone forth / made (you) shine
रुरुचुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√रुच् (दीप्तौ ‘to shine’) ; reduplicated perfect