Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 10.121

Rishi: Hiraṇyagarbha / Prajāpati (traditional)
Devata: Ka / Prajāpati (with Agni as emergent power within creation)
Chandas: Tr̥ṣṭubh

आपो ह यद्बृहतीर्विश्वमायन्गर्भं दधाना जनयन्तीरग्निम् । ततो देवानां समवर्ततासुरेकः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

आपो॑ ह॒ यद्बृ॑ह॒तीर्विश्व॒माय॒न्गर्भं॒ दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर॒ग्निम् । ततो॑ दे॒वानां॒ सम॑वर्त॒तासु॒रेक॒: कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

ā́po ha yád bṛhatī́r víśvam ā́yan gárbhaṃ dádhānā janáyantīr agním | tátó devā́nāṃ sám avartatā́sur ékaḥ kásmai devā́ya havíṣā vidhema ||

When the mighty Waters came bearing all the world, holding the embryo, bringing forth Agni—then from them the one Breath of the gods came into full movement: to which God shall we offer the oblation of our will?

आपः॑ । ह॒ । यत् । बृ॒ह॒तीः । विश्व॑म् । आय॑न् । गर्भ॑म् । दधा॑नाः । ज॒नय॑न्तीः । अ॒ग्निम् । ततः॑ । दे॒वाना॑म् । सम् । अ॒व॒र्त॒त॒ । असुः॑ । एकः॑ । कस्मै॑ । दे॒वाय॑ । ह॒विषा॑ । वि॒धे॒म॒ ॥आपः । ह । यत् । बृहतीः । विश्वम् । आयन् । गर्भम् । दधानाः । जनयन्तीः । अग्निम् । ततः । देवानाम् । सम् । अवर्तत । असुः । एकः । कस्मै । देवाय । हविषा । विधेम ॥āpaḥ | ha | yat | bṛhatīḥ | viśvam | āyan | garbham | dadhānāḥ | janayantīḥ | agn im | tataḥ | devānām | sam | avartata | asuḥ | ekaḥ | kasmai | devāya | haviṣā | vidhema

आपःthe waters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
indeed, surely
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
यत्when/that which
यत्:
कर्म (यद्-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बृहतीःvast, great
बृहतीः:
कर्तृ (आपः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootबृहती (प्रातिपदिक; बृहत्-स्त्री)
विश्वम्all, the whole (universe)
विश्वम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
आयन्they came/approached
आयन्:
TypeVerb
Rootइ (धातु) + आ (उपसर्ग)
गर्भम्the embryo, germ
गर्भम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
दधानाःbearing, holding
दधानाः:
कर्तृ (सह-क्रिया)
TypeParticiple
Rootधा (धातु) → दधाना (शतृ/शानच्-प्रत्यय)
जनयन्तीःbringing forth, generating
जनयन्तीः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootजन् (धातु) → जनयति (णिच्) → जनयन्ती (शतृ-स्त्री)
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
ततःthereupon, from that
ततः:
अपादान (उद्गम/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अवर्ततcame into being/turned forth
अवर्तत:
TypeVerb
Rootवृत् (धातु) + अव (उपसर्ग)
असुरःthe Asura (lordly one)
असुरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
एकःone, single
एकः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
कस्मैto whom?
कस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवायto the god
देवाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हविषाwith oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
विधेमmay we offer/perform (worship)
विधेम:
TypeVerb
Rootधा (धातु) + वि (उपसर्ग)