Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.121

Rishi: Hiraṇyagarbha / Prajāpati (traditional)
Devata: Ka / Prajāpati
Chandas: Tr̥ṣṭubh

येन द्यौरुग्रा पृथिवी च दृळ्हा येन स्व स्तभितं येन नाकः । यो अन्तरिक्षे रजसो विमानः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

येन॒ द्यौरु॒ग्रा पृ॑थि॒वी च॑ दृ॒ळ्हा येन॒ स्व॑ स्तभि॒तं येन॒ नाक॑: । यो अ॒न्तरि॑क्षे॒ रज॑सो वि॒मान॒: कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

yéna dyáur ugrā́ pṛthivī́ ca dṛḷhā́ yénā́ svar stabhitáṃ yénā́ nā́kaḥ | yó antárikṣe rájaso vimānáḥ kásmai devā́ya havíṣā vidhema ||

By whom the mighty heaven and the firm earth were made stable; by whom the luminous world was propped and the summit established; who in the mid-region measured out the spaces: to which God shall we offer the oblation of our will?

येन॑ । द्यौः । उ॒ग्रा । पृ॒थि॒वी । च॒ । दृ॒ळ्हा । येन॑ । स्वरिति॑ स्वः॑ । स्त॒भि॒तम् । येन॑ । नाकः॑ । यः । अ॒न्तरि॑क्षे । रज॑सः । वि॒ऽमानः॑ । कस्मै॑ । दे॒वाय॑ । ह॒विषा॑ । वि॒धे॒म॒ ॥येन । द्यौः । उग्रा । पृथिवी । च । दृळ्हा । येन । स्वरिति स्वः । स्तभितम् । येन । नाकः । यः । अन्तरिक्षे । रजसः । विमानः । कस्मै । देवाय । हविषा । विधेम ॥yena | dyauḥ | ugrā | pṛthivī | ca | dṛḷhā | yena | svar iti svaḥ | stabhitam | yena | nākaḥ | yaḥ | antarikṣe | rajasaḥ | vi-mānaḥ | kasmai | devāya | haviṣā | vidhema

येनby which; by whom
येन:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
द्यौःthe Heaven (sky)
द्यौः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक) < दिव्/द्युत् (प्रकाशे)
उग्राmighty, formidable
उग्रा:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
पृथिवीthe Earth
पृथिवी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
दृळ्हाfirm, fixed
दृळ्हा:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootदृळ्ह (प्रातिपदिक; Vedic form of दृढ)
येनby which
येन:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
स्वःthe heaven-world; the luminous realm
स्वः:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वस्/स्वर् (प्रातिपदिक; ‘heaven, light’)
स्तभितम्propped up, supported
स्तभितम्:
कर्म
TypeParticiple (past passive)
Rootस्तम्भ् (स्तम्भने) → स्तभित (कृदन्त)
येनby which
येन:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
नाकःthe firmament; celestial vault
नाकः:
कर्म
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
अन्तरिक्षेin the mid-space; atmosphere
अन्तरिक्षे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
रजसःof the space/region; of the airy expanse
रजसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
विमानःthe measurer, ordainer
विमानः:
कर्तृ
TypeNoun (agentive)
Rootवि + मा (माने/मितौ) → विमान (प्रातिपदिक; ‘measurer/ordainer’)
कस्मैto whom?
कस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवायto the god
देवाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हविषाwith oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
विधेमmay we offer; may we perform (worship)
विधेम:
TypeVerb
Rootवि + धा (धारणे/विधाने)