Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.120

Rishi: Uncertain (see RV 10.120).
Devata: Aptya (often an epithet connected with Indra/heroic power in some contexts); identification should be checked against Anukramani.
Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable).

स्तुषेय्यं पुरुवर्पसमृभ्वमिनतममाप्त्यमाप्त्यानाम् । आ दर्षते शवसा सप्त दानून्प्र साक्षते प्रतिमानानि भूरि ॥

स्तु॒षेय्यं॑ पुरु॒वर्प॑स॒मृभ्व॑मि॒नत॑ममा॒प्त्यमा॒प्त्याना॑म् । आ द॑र्षते॒ शव॑सा स॒प्त दानू॒न्प्र सा॑क्षते प्रति॒माना॑नि॒ भूरि॑ ॥

stuṣéyyaṃ puru-várpasam ṛ́bhvam iná-tamam ā́ptyam ā́ptyānām | ā́ darṣate śávasā saptá dānū́n prá sākṣate prati-mā́nāni bhū́ri ||

I would praise the many-formed, the skillful one, the most mighty—Aptya among the Aptyas. By strength he comes to be seen; he overmasters the seven streams of resistance and manifests many measures and standards.

स्तु॒षेय्य॑म् । पु॒रु॒ऽवर्प॑सम् । ऋभ्व॑म् । इ॒नऽत॑मम् । आ॒प्त्यम् । आ॒प्त्याना॑म् । आ । द॒र्ष॒ते॒ । शव॑सा । स॒प्त । दानू॑न् । प्र । सा॒क्ष॒ते॒ । प्र॒ति॒ऽमाना॑नि । भूरि॑ ॥स्तुषेय्यम् । पुरुवर्पसम् । ऋभ्वम् । इनतमम् । आप्त्यम् । आप्त्यानाम् । आ । दर्षते । शवसा । सप्त । दानून् । प्र । साक्षते । प्रतिमानानि । भूरि ॥stuṣeyyam | puru-varpasam | ṛbhvam | ina-tamam | āptyam | āptyānām | ā | darṣate | śavasā | sapta | dānūn | pra | sākṣate | prati-mānāni | bhūri

स्तुषेI praise / I hymn
स्तुषे:
Kartā
TypeVerb
Root√स्तु (स्तवते/स्तौति) अथवा √स्तु (स्तुषे)
इयम्this (she/this one)
इयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
पुरुवर्पसम्of many forms / richly radiant
पुरुवर्पसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुरु- + वर्पस् (प्रातिपदिकम्: वर्पस् ‘रूप/कान्ति’)
ऋभ्वम्the Rbhú / the skillful one
ऋभ्वम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootऋभु/ऋभ्व (प्रातिपदिकम्; ‘ऋभु’ नाम/विशेषणम्)
इनतमम्the most mighty / most powerful
इनतमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootइनत (प्रातिपदिकम्; ‘बलवान्/प्रबलः’ इत्यर्थे) + तमप्
आप्त्यम्Āptya (a patronymic/epithet); the one belonging to the Āptyas
आप्त्यम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootआप्त्य (प्रातिपदिकम्; ‘आप्त्य’—आपः/अप्-सम्बन्धि, अथवा ‘आप्त्य’ नाम)
आप्त्यानाम्of the Āptyas
आप्त्यानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootआप्त्य (प्रातिपदिकम्)
towards; forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
दर्शतेhe appears / is seen
दर्शते:
Kartā
TypeVerb
Root√दृश् (दर्शते)
शवसाby might / with strength
शवसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिकम्)
सप्तseven
सप्त:
Karma
TypeNumeral
Rootसप्तन् (संख्याशब्दः)
दानून्Dānus (demons/obstructors)
दानून्:
Karma
TypeNoun
Rootदानु (प्रातिपदिकम्; ‘दानु’—दानव/वृत्रादि-जातिः, ‘demon/obstructor’)
प्रforth; forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
साक्षतेhe overcomes / prevails
साक्षते:
Kartā
TypeVerb
Root√सह्/√साक्ष् (वेदिक: साक्षते ‘समर्थते/विजयते/प्रतिसहते’)
प्रतिमानानिcounter-measures / standards / measures
प्रतिमानानि:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिमान (प्रातिपदिकम्; ‘प्रतिमान’—प्रतिमान/माप/मानक)
भूरिmuch; abundantly
भूरि:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective/Indeclinable
Rootभूरि (प्रातिपदिकम्; ‘much, many’)