Mantra 8
Sukta 10.119
Rishi: Agastya Māna
Devata: Soma
Chandas: Jagatī
Samhita Patha (Devanagari)
अभि द्यां महिना भुवमभीमां पृथिवीं महीम् । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒भि द्यां म॑हि॒ना भु॑वम॒भी॒३॒॑मां पृ॑थि॒वीं म॒हीम् । कु॒वित्सोम॒स्यापा॒मिति॑ ॥
Transliteration
abhí dyā́ṃ mahinā́ bhúvam abhí imā́ṃ pṛthivī́ṃ mahī́m | kuvít sómasyāpā́m ití ||
Translation
By greatness I have overtopped Heaven; by greatness I have overtopped this vast Earth. Perhaps it is from the Soma’s waters that this magnified being arises.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । द्याम् । म॒हि॒ना । भु॒व॒म् । अ॒भि । इ॒माम् । पृ॒थि॒वीम् । म॒हीम् । कु॒वित् । सोम॑स्य । अपा॑म् । इति॑ ॥अभि । द्याम् । महिना । भुवम् । अभि । इमाम् । पृथिवीम् । महीम् । कुवित् । सोमस्य । अपाम् । इति ॥abhi | dyām | mahinā | bhuvam | abhi | imām | pṛthivīm | mahīm | kuvit | somasya | apām | iti
Word by Word
अभिtowards, unto, over
अभि:
Adhikaraṇa (दिशा/अभिमुखता)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/निपात)
द्याम्heaven, sky
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक: द्यौ-/द्याव्-)
महिनाwith might, by greatness
महिना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहि- (प्रातिपदिक; ‘महन्’ से भाव/करण-प्रयोग)
भुवम्I became / I came to be
भुवम्:
Kartā (अहं-निहित)
TypeVerb
Rootभू (धातु) → भुव- (आ.भव्/भुव्-आधार)
अभिtowards, unto, over
अभि:
Adhikaraṇa (दिशा/अभिमुखता)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/निपात)
इमाम्this (f.)
इमाम्:
Karma (विशेष्य-निर्देश)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृथिवीम्earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी- (प्रातिपदिक)
महीम्great, vast
महीम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमही- (प्रातिपदिक; ‘मह्/महन्’ से)
कुवित्whether? perhaps?
कुवित्:
—
TypeIndeclinable
Rootकु + वित् (निपात; प्रश्न/संशयार्थ)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/निर्देश)
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootअप्/आप्- (प्रातिपदिक; ‘जल’)
इतिthus
इति:
—
TypeIndeclinable
Rootइति (निपात)