Mantra 7
Sukta 10.119
Rishi: Agastya Māna
Devata: Soma
Chandas: Jagatī
Samhita Patha (Devanagari)
नहि मे रोदसी उभे अन्यं पक्षं चन प्रति । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
Samhita Patha (IAST)
न॒हि मे॒ रोद॑सी उ॒भे अ॒न्यं प॒क्षं च॒न प्रति॑ । कु॒वित्सोम॒स्यापा॒मिति॑ ॥
Transliteration
náhi me ródasī ubhé anyáṃ pákṣaṃ caná práti | kuvít sómasyāpā́m ití ||
Translation
Not even both Heaven and Earth stand against me as an opposite wing. Perhaps it is from the Soma’s waters that this vast equality with the worlds is born.
Padapatha (Word Analysis)
न॒हि । मे॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । उ॒भे इति॑ । अ॒न्यम् । प॒क्षम् । च॒न । प्रति॑ । कु॒वित् । सोम॑स्य । अपा॑म् । इति॑ ॥नहि । मे । रोदसी इति । उभे इति । अन्यम् । पक्षम् । चन । प्रति । कुवित् । सोमस्य । अपाम् । इति ॥nahi | me | rodasī iti | ubhe iti | anyam | pakṣam | cana | prati | kuvit | somasya | apām | iti
Word by Word
नहिindeed not / surely not
नहि:
—
TypeIndeclinable
Rootनहि (न + हि)
मेof me / my
मे:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootअस्मद्
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्म (with implied verb ‘to find/seek/obtain’ etc.)
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-युगल ‘द्यावापृथिव्यौ’)
उभेboth
उभे:
विशेषण (qualifier of रोदसी)
TypeAdjective (pronominal)
Rootउभ (सर्वनाम-विशेषण ‘both’)
अन्यम्another / other
अन्यम्:
विशेषण (qualifier of पक्षम्)
TypeAdjective
Rootअन्य
पक्षम्side / wing
पक्षम्:
कर्म (object of ‘प्रति’ with implied verb: ‘towards/against another side/wing’)
TypeNoun
Rootपक्ष
चनeven / at all (with negation)
चन:
—
TypeIndeclinable
Rootच + न (enclitic)
प्रतिtowards / against
प्रति:
—
TypePreverb/Indeclinable
Rootप्रति
कुवित्perhaps? / whether?
कुवित्:
—
TypeIndeclinable
Rootकु + वित् (निपातसमास; interrogative particle)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (genitival: ‘of Soma’)
TypeNoun
Rootसोम
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (genitival: ‘of the waters’)
TypeNoun
Rootअप् (आपः)
इतिthus / so
इति:
—
TypeIndeclinable
Rootइति