Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.114

Devata: Suparṇa / the One Reality expressed manifoldly; Soma as delight-essence

सुपर्णं विप्राः कवयो वचोभिरेकं सन्तं बहुधा कल्पयन्ति । छन्दांसि च दधतो अध्वरेषु ग्रहान्त्सोमस्य मिमते द्वादश ॥

सु॒प॒र्णं विप्रा॑: क॒वयो॒ वचो॑भि॒रेकं॒ सन्तं॑ बहु॒धा क॑ल्पयन्ति । छन्दां॑सि च॒ दध॑तो अध्व॒रेषु॒ ग्रहा॒न्त्सोम॑स्य मिमते॒ द्वाद॑श ॥

suparṇáṃ viprā́ḥ kaváyo vácobhir ékaṃ sántam bahudhā́ kalpayanti | chándāṃsi ca dádhato adhvaréṣu grahā́nt sómasya mimate dvā́daśa ||

The inspired seers, the poets, by their words shape the fair-winged One—though one in being—into many forms. Setting the metres in the sacrifice, they measure out the twelve Soma-cups.

सु॒ऽप॒र्णम् । विप्रा॑ । क॒वयः॑ । वचः॑ऽभिः । एक॑म् । सन्त॑म् । ब॒हु॒धा । क॒ल्प॒य॒न्ति॒ । छन्दां॑सि । च॒ । दध॑तः । अ॒ध्व॒रेषु॑ । ग्रहा॑न् । सोम॑स्य । मि॒म॒ते॒ । द्वाद॑श ॥सुपर्णम् । विप्रा । कवयः । वचःभिः । एकम् । सन्तम् । बहुधा । कल्पयन्ति । छन्दांसि । च । दधतः । अध्वरेषु । ग्रहान् । सोमस्य । मिमते । द्वादश ॥su-parṇam | viprā | kavayaḥ | vacaḥ-bhiḥ | ekam | santam | bahudhā | kalpayanti | chandāṃsi | ca | dadhataḥ | adhvareṣu | grahān | somasya | mimate | dvādaśa

सुपर्णम्the fair-winged (one), the bird
सुपर्णम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootसु-पर्ण (प्रातिपदिक) < पर्ण
विप्राःinspired sages
विप्राः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
कवयःseers/poets
कवयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
वचोभिःwith words (hymns)
वचोभिः:
करण
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
एकम्one
एकम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
सन्तम्being, existing
सन्तम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootअस् (धातु) → सत् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
बहुधाin many ways
बहुधा:
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
कल्पयन्तिthey arrange/compose, they fashion
कल्पयन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootकॢप्/कल्प् (धातु)
छन्दांसिmetres (chants)
छन्दांसि:
कर्म (दधतः इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
दधतःof (him) who places/holds
दधतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeParticiple
Rootधा (धातु)
अध्वरेषुin the sacrifices
अध्वरेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
ग्रहान्the cups/receiving-vessels (Soma-grahas)
ग्रहान्:
कर्म
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
मिमतेhe measures out
मिमते:
क्रिया
TypeVerb
Rootमा (धातु) ‘मिमि/मिमे’ (मापनार्थ)
द्वादशtwelve
द्वादश:
विशेषण
TypeNumeral
Rootद्वादश (संख्याशब्द, प्रातिपदिक)