Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 10.113

Devata: Indra (supported by Viśve Devāḥ; Agni as simile)
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

विश्वे देवासो अध वृष्ण्यानि तेऽवर्धयन्त्सोमवत्या वचस्यया । रद्धं वृत्रमहिमिन्द्रस्य हन्मनाग्निर्न जम्भैस्तृष्वन्नमावयत् ॥

विश्वे॑ दे॒वासो॒ अध॒ वृष्ण्या॑नि॒ तेऽव॑र्धय॒न्त्सोम॑वत्या वच॒स्यया॑ । र॒द्धं वृ॒त्रमहि॒मिन्द्र॑स्य॒ हन्म॑ना॒ग्निर्न जम्भै॑स्तृ॒ष्वन्न॑मावयत् ॥

viśve devāso adha vṛṣṇyāni te ’vardhayan soma-vatyā vacasyayā́ | raddháṃ vṛtrám ahím indrasya hánmanāgnír na jámbhais tṛṣv ánnam āvayat ||

Then all the gods increased thy virile powers by the Soma-laden word of affirmation. The obstructing serpent Vṛtra, checked and bound, was by Indra’s slaying force as if chewed up by Agni’s jaws—so the nourishment was won for the thirsting powers.

विश्वे॑ । दे॒वासः॑ । अध॑ । वृष्ण्या॑नि । ते । अव॑र्धयन् । सोम॑ऽवत्या । व॒च॒स्यया॑ । र॒द्धम् । वृ॒त्रम् । अहि॑म् । इन्द्र॑स्य । हन्म॑ना । अ॒ग्निः । न । जम्भैः॑ । तृ॒षु । अन्न॑म् । आ॒व॒य॒त् ॥विश्वे । देवासः । अध । वृष्ण्यानि । ते । अवर्धयन् । सोमवत्या । वचस्यया । रद्धम् । वृत्रम् । अहिम् । इन्द्रस्य । हन्मना । अग्निः । न । जम्भैः । तृषु । अन्नम् । आवयत् ॥viśve | devāsaḥ | adha | vṛṣṇyāni | te | avardhayan | soma-vatyā | vacasyayā | raddham | vṛtram | ahim | indrasya | hanmanā | agniḥ | na | jambhaiḥ | tṛṣu | annam | āvayat

विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक) सर्व
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अधthen, now
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
वृष्ण्यानिmanly powers, heroic strengths
वृष्ण्यानि:
कर्म
TypeNoun
Rootवृष्ण्य (प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अवर्धयन्they increased, made grow
अवर्धयन्:
TypeVerb
Rootवृध् (धातु) + अव (उपसर्ग)
सोमवत्याwith the Soma(-possessing)
सोमवत्या:
करण
TypeAdjective
Rootसोमवत् (प्रातिपदिक) सोमयुक्त
वचस्ययाwith praise/eloquent hymn
वचस्यया:
करण
TypeAdjective
Rootवचस्य (प्रातिपदिक) स्तुति-सम्बद्ध
रद्धम्checked, restrained
रद्धम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootरध् (धातु) → रद्ध (कृदन्त, भूतकर्मणि)
वृत्रम्Vṛtra (the obstructor)
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
अहिम्the serpent
अहिम्:
कर्म (वृत्रस्य विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootअहि (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
हन्मनाby the smiting/weapon, by the act of slaying
हन्मना:
करण
TypeNoun
Rootहन् (धातु) → हन्मन् (प्रातिपदिक, साधन/करणवाचक)
अग्निःAgni (Fire)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
जम्भैःwith jaws/teeth
जम्भैः:
करण
TypeNoun
Rootजम्भ (प्रातिपदिक)
तृष्वन्the thirsty one
तृष्वन्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootतृषु (अव्यय/प्रातिपदिक) + वन् (प्रत्यय) → तृष्वन्
अन्नम्food
अन्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
आमावयत्he drew in/entangled/consumed (as if)
आमावयत्:
TypeVerb
Rootअव्/वय् (धातु; ‘to weave/entangle/bring in’) + आ (उपसर्ग)