Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.111

Rishi: Angiras-associated tradition (explicitly mentioned: aṅgirobhiḥ); specific rishi uncertain without hymn header
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires pada-count verification)

इन्द्रो मह्ना महतो अर्णवस्य व्रतामिनादङ्गिरोभिर्गृणानः । पुरूणि चिन्नि तताना रजांसि दाधार यो धरुणं सत्यताता ॥

इन्द्रो॑ म॒ह्ना म॑ह॒तो अ॑र्ण॒वस्य॑ व्र॒तामि॑ना॒दङ्गि॑रोभिर्गृणा॒नः । पु॒रूणि॑ चि॒न्नि त॑ताना॒ रजां॑सि दा॒धार॒ यो ध॒रुणं॑ स॒त्यता॑ता ॥

índro mahnā́ maható arṇavásya vratā́m inād áṅgirobhir gṛṇānáḥ | purū́ṇi cin ní tatānā rájāṃsi dādhā́ra yó dharúṇaṃ satyátātā ||

Indra, by his greatness, set in motion the laws of the vast ocean, praised by the Angiras seers. Many spaces he stretched out and established; he held the foundation—the supporter—by the power of the truth-being.

इन्द्रः॑ । म॒ह्ना । म॒ह॒तः । अ॒र्ण॒वस्य॑ । व्र॒ता । अ॒मि॒ना॒त् । अङ्गि॑रःऽभिः । गृ॒णा॒नः । पु॒रूणि॑ । चि॒त् । नि । त॒ता॒न॒ । रजां॑सि । दा॒धार॑ । यः । ध॒रुण॑म् । स॒त्यऽता॑ता ॥इन्द्रः । मह्ना । महतः । अर्णवस्य । व्रता । अमिनात् । अङ्गिरःभिः । गृणानः । पुरूणि । चित् । नि । ततान । रजांसि । दाधार । यः । धरुणम् । सत्यताता ॥indraḥ | mahnā | mahataḥ | arṇavasya | vratā | amināt | aṅgiraḥ-bhiḥ | gṛṇānaḥ | purūṇi | cit | ni | tatāna | rajāṃsi | dādhāra | yaḥ | dharuṇam | satya-tātā

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मह्नाby (his) greatness/might
मह्ना:
करण
TypeNoun (abstract/instrumental)
Rootमहन/मह्न (प्रातिपदिक; ‘महन्’ से)
महतःof the great
महतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootमहन्त् (प्रातिपदिक)
अर्णवस्यof the flood/ocean
अर्णवस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअर्णव (प्रातिपदिक)
व्रतान्laws/ordinances
व्रतान्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
अमिनात्he violated/broke
अमिनात्:
क्रिया
TypeVerb
Root√मि (मिनाति ‘to diminish, violate, damage’)
अङ्गिरोभिःwith the Aṅgirases
अङ्गिरोभिः:
करण
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
गृणानःpraising/singing
गृणानः:
कर्तृ (इन्द्रः का विशेषण)
TypeParticiple (present middle)
Root√गृ (गृणाति ‘to sing/praise’), वर्तमान कृदन्त
पुरूणिmany
पुरूणि:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootपुरु (प्रातिपदिक)
चित्indeed/even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
निdown, forth (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
ततानhe stretched/extended
ततान:
क्रिया
TypeVerb
Root√तन् (तन॑ोति ‘to stretch, extend’)
रजांसिspaces/regions (realms)
रजांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
दाधारhe held/supported
दाधार:
क्रिया
TypeVerb
Root√धृ (धरति ‘to hold, support’)
यःwho
यः:
कर्तृ (दाधार का)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धरुणम्support/foundation
धरुणम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootधरुण (प्रातिपदिक)
सत्यताताःtruth-order/true arrangement (truth-establishedness)
सत्यताताः:
कर्तृ (अन्त्य पादे निहित-विशेषणभाव/विधेय)
TypeNoun (abstract; compound)
Rootसत्य-ताति (समास; ‘सत्य’ + ‘ताति’)