HomeRig VedaMandala 10Sukta 11Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.11

Rishi: Traditional: often attributed within RV 10.11 to a seer of the late Maṇḍala 10 corpus (exact r̥ṣi uncertain from provided data)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

सदासि रण्वो यवसेव पुष्यते होत्राभिरग्ने मनुषः स्वध्वरः । विप्रस्य वा यच्छशमान उक्थ्यं वाजं ससवाँ उपयासि भूरिभिः ॥

सदा॑सि र॒ण्वो यव॑सेव॒ पुष्य॑ते॒ होत्रा॑भिरग्ने॒ मनु॑षः स्वध्व॒रः । विप्र॑स्य वा॒ यच्छ॑शमा॒न उ॒क्थ्यं१॒॑ वाजं॑ सस॒वाँ u॑प॒यासि॒ भूरि॑भिः ॥

sádāsi raṇvó yávaseva púṣyate hótṛābhir agne mánuṣaḥ svadhvaráḥ | víprasya vā yác chaśamāná ukthyàṃ vā́jaṃ sasavā́ṃ upayā́si bhū́ribhiḥ ||

Ever you are the delightful one; you grow like pasture-grass through the acts of invocation—O Agni—when the human being makes the sacrifice well-ordered. And when the seer, striving, wins the forceful plenitude that is worthy of the hymn, you come near with abundance.

सदा॑ । अ॒सि॒ । र॒ण्वः । यव॑साऽइव । पुष्य॑ते । होत्रा॑भिः । अ॒ग्ने॒ । मनु॑षः । सु॒ऽअ॒ध्व॒रः । विप्र॑स्य । वा॒ । यत् । श॒श॒मा॒नः । उ॒क्थ्य॑म् । वाज॑म् । स॒स॒ऽवान् । उ॒प॒ऽयासि॑ । भूरि॑ऽभिः ॥सदा । असि । रण्वः । यवसाइव । पुष्यते । होत्राभिः । अग्ने । मनुषः । सुअध्वरः । विप्रस्य । वा । यत् । शशमानः । उक्थ्यम् । वाजम् । ससवान् । उपयासि । भूरिभिः ॥sadā | asi | raṇvaḥ | yavasāiva | puṣyate | hotrābhiḥ | agne | manuṣaḥ | su-adhvaraḥ | viprasya | vā | yat | śaśamānaḥ | ukthyam | vājam | sasa-vān | upa-yāsi | bhūri-bhiḥ

सदाalways
सदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
असिyou are
असि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
रण्वःdelightful, gladdening
रण्वः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरण्व (प्रातिपदिक)
यवसेfor pasture/grass (fodder)
यवसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootयवस (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
(सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
पुष्यतेthrives, prospers
पुष्यते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपुष् (धातु)
होत्राभिःwith invocations/offerings of the Hotṛ
होत्राभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहोत्रा (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
मनुषःof Manu
मनुषः:
Sambandha (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
स्वध्वरःof good rite / with good sacrifice
स्वध्वरः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-ध्वर (प्रातिपदिक; उपसर्ग+ध्वर)
विप्रस्यof the inspired poet (vipra)
विप्रस्य:
Sambandha (षष्ठी)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
(सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शशमानःpraising, reciting
शशमानः:
Kartā
TypeParticiple
Rootशंस् (धातु) → शशमान (कृदन्त)
उक्थ्यम्worthy of hymn / to be praised in an uktha
उक्थ्यम्:
Karma
TypeAdjective/Noun
Rootउक्थ्य (प्रातिपदिक)
वाजम्prize, strength, (victorious) gain
वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
ससवान्having won/obtained
ससवान्:
Kartā
TypeParticiple
Rootसू (धातु) → ससवान् (कृदन्त/परिप्रयोग)
उपयासिyou approach, come near
उपयासि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-या (धातु)
भूरिभिःwith many (gifts/means), abundantly
भूरिभिः:
Karaṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootभूरि (प्रातिपदिक)