Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.107

Devata: Dakṣiṇā (with Vāyu/Arka as associated powers)

शतधारं वायुमर्कं स्वर्विदं नृचक्षसस्ते अभि चक्षते हविः । ये पृणन्ति प्र च यच्छन्ति संगमे ते दक्षिणां दुहते सप्तमातरम् ॥

श॒तधा॑रं वा॒युम॒र्कं स्व॒र्विदं॑ नृ॒चक्ष॑स॒स्ते अ॒भि च॑क्षते ह॒विः । ये पृ॒णन्ति॒ प्र च॒ यच्छ॑न्ति संग॒मे ते दक्षि॑णां दुहते स॒प्तमा॑तरम् ॥

śatá-dhāraṃ vāyúm arkáṃ svar-vídaṃ nṛ-cákṣasas té abhí cakṣate havíḥ | yé pṛṇánti prá ca yáchchanti saṃgamé té dakṣiṇā́ṃ duhate saptá-mātaram ||

They behold the offering with human sight: Vāyu of a hundred streams, the Sun-hymn that finds the luminous world. Those who fulfil and also give forth in the meeting, they milk Dakṣiṇā, the seven-mothered—drawing from her inexhaustible abundance of right reward.

श॒तऽधा॑रम् । वा॒युम् । अ॒र्कम् । स्वः॒ऽविद॑म् । नृ॒ऽचक्ष॑सः । ते॒ । अ॒भि । च॒क्ष॒ते॒ । ह॒विः । ये । पृ॒णन्ति॑ । प्र । च॒ । यच्छ॑न्ति । स॒म्ऽग॒मे । ते । दक्षि॑णाम् । दु॒ह॒ते॒ । स॒प्तऽमा॑तरम् ॥शतधारम् । वायुम् । अर्कम् । स्वःविदम् । नृचक्षसः । ते । अभि । चक्षते । हविः । ये । पृणन्ति । प्र । च । यच्छन्ति । सम्गमे । ते । दक्षिणाम् । दुहते । सप्तमातरम् ॥śata-dhāram | vāyum | arkam | svaḥ-vidam | nṛ-cakṣasaḥ | te | abhi | cakṣate | haviḥ | ye | pṛṇanti | pra | ca | yacchanti | sam-game | te | dakṣiṇām | duhate | sapta-mātaram

शतधारम्hundred-streamed
शतधारम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशत-धार (प्रातिपदिक; शत ‘hundred’ + धार ‘stream’)
वायुम्Vāyu (Wind-god)
वायुम्:
Karma
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
अर्कम्hymn/chant (arká)
अर्कम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
स्वर्विदम्finder/knower of heaven (light)
स्वर्विदम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्वर्-विद् (प्रातिपदिक; स्वर् ‘heaven/light’ + √विद् ‘to know/find’)
नृचक्षसःmen of vision; seers
नृचक्षसः:
Kartā
TypeNoun
Rootनृ-चक्षस् (प्रातिपदिक; नृ ‘men’ + चक्षस् ‘sight/eye’)
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
अभिtowards, unto
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
चक्षतेthey behold/see
चक्षते:
TypeVerb
Root√चक्ष् (आत्मनेपदी; ‘to see, behold’)
हविःoblation
हविः:
Karma
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
पृणन्तिthey fill/satisfy
पृणन्ति:
TypeVerb
Root√पॄ/पृ (परस्मैपदी; ‘to fill, satisfy’)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
यच्छन्तिthey give/bestow
यच्छन्ति:
TypeVerb
Root√यम् (परस्मैपदी; ‘to give/offer, extend’)
संगमेin the meeting/assembly
संगमे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक; सम्+√गम् ‘coming together’)
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
दक्षिणाम्the priestly gift (dakṣiṇā)
दक्षिणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
दुहतेthey milk/draw
दुहते:
TypeVerb
Root√दुह् (आत्मनेपदी; ‘to milk, draw out’)
सप्तमातरम्the seven-mothered (one)
सप्तमातरम्:
Karma
TypeNoun/Adjective (बहुव्रीहि-समास)
Rootसप्त-मातर् (प्रातिपदिक; ‘having seven mothers’)