Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.104

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (likely)

प्रणीतिभिष्टे हर्यश्व सुष्टोः सुषुम्नस्य पुरुरुचो जनासः । मंहिष्ठामूतिं वितिरे दधाना स्तोतार इन्द्र तव सूनृताभिः ॥

प्रणी॑तिभिष्टे हर्यश्व सु॒ष्टोः सु॑षु॒म्नस्य॑ पुरु॒रुचो॒ जना॑सः । मंहि॑ष्ठामू॒तिं वि॒तिरे॒ दधा॑ना स्तो॒तार॑ इन्द्र॒ तव॑ सू॒नृता॑भिः ॥

praṇī́tibhiṣ ṭe haryáśva suṣṭóḥ susúmnasya pururúco jánāsaḥ | maṃhíṣṭhām ūtíṃ vitíre dádhānā stotā́ra indra táva sūnṛ́tābhiḥ ||

Led by thy guidances, O Indra of tawny steeds, men of shining force, well-praising, seeking thy happy benevolence, extend and establish the most abundant help. Thy affirming true words (sūnṛtā) become their support—so the soul’s speech grows straight and effective.

प्रनी॑तिऽभिः । ते॒ । ह॒रि॒ऽअ॒श्व॒ । सु॒ऽस्तोः । सु॒सु॒म्नस्य॑ । पु॒रु॒ऽरुचः॑ । जना॑सः । मंहि॑ष्ठाम् । ऊ॒तिम् । वि॒ऽतिरे॑ । दधा॑नाः । स्तो॒तारः॑ । इ॒न्द्र॒ । तव॑ । सू॒नृता॑भिः ॥प्रनीतिभिः । ते । हरिअश्व । सुस्तोः । सुसुम्नस्य । पुरुरुचः । जनासः । मंहिष्ठाम् । ऊतिम् । वितिरे । दधानाः । स्तोतारः । इन्द्र । तव । सूनृताभिः ॥pranīti-bhiḥ | te | hari-aśva | su-stoḥ | susumnasya | puru-rucaḥ | janāsaḥ | maṃhiṣṭhām | ūtim | vi-tire | dadhānāḥ | stotāraḥ | indra | tava | sūnṛtābhiḥ

प्रणी॑तिभिःwith guidances/leadings
प्रणी॑तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootप्र-नीति (√नी ‘to lead’ > नीति ‘leading, guidance’ with प्र-)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (2nd person pronoun)
हर्यश्वO you of tawny horses
हर्यश्व:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootहरि-अश्व (tatpuruṣa/bahuvrīhi epithet)
सु॒ष्टोःof good praise
सु॒ष्टोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसु-ष्टु (√ष्टु/√स्तु ‘to praise’) > स्तो/ष्टो- (praise)
सु॑षु॒म्नस्य॑of good favor
सु॑षु॒म्नस्य॑:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसु-षुम्न (ṣumná ‘favor, grace, good fortune’)
पुरु॒रुचः॒much-shining, very radiant
पुरु॒रुचः॒:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootपुरु-रुच (√रुच् ‘to shine’)
जनाःpeople
जनाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन (people) < √जन् ‘to be born’
मंहि॑ष्ठाम्the most bounteous
मंहि॑ष्ठाम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootमंहिष्ठ (superlative of मंह ‘bounteous, great’)
ऊ॒तिम्help, aid
ऊ॒तिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऊति (help, aid) < √अव्/√ऊ? (Vedic noun ‘help’)
वि॒तिरे॒a passage across, deliverance
वि॒तिरे॒:
कर्म/विधेय (as object-like complement with दधानाः)
TypeNoun
Rootवि-तिर (noun ‘crossing over, passage’; from √तॄ ‘to cross’)
दधा॑नाःplacing, bestowing
दधा॑नाः:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√धा ‘to place, to bestow’ (present participle) दधान
स्तो॒तारः॑praisers
स्तो॒तारः॑:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्तोतृ (praiser) < √स्तु ‘to praise’
इन्द्र॒O Indra
इन्द्र॒:
सम्बोधन
TypeNoun (deity name)
Rootइन्द्र
तव॑your
तव॑:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (2nd person pronoun)
सू॒नृता॑भिःwith kindly truths / true words
सू॒नृता॑भिः:
करण
TypeNoun
Rootसू-नृता (sunṛtā ‘good/true speech, kindly truth’)