Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.104

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (likely)

ऊती शचीवस्तव वीर्येण वयो दधाना उशिज ऋतज्ञाः । प्रजावदिन्द्र मनुषो दुरोणे तस्थुर्गृणन्तः सधमाद्यासः ॥

ऊ॒ती श॑चीव॒स्तव॑ वी॒र्ये॑ण॒ वयो॒ दधा॑ना उ॒शिज॑ ऋत॒ज्ञाः । प्र॒जाव॑दिन्द्र॒ मनु॑षो दुरो॒णे त॒स्थुर्गृ॒णन्त॑: सध॒माद्या॑सः ॥

ūtī́ śacīvas táva vī́ryeṇa váyo dádhānā uśíja ṛtájñāḥ | prajā́vad índra mánuṣo duróṇe tasthúr gṛṇántaḥ sadhamā́dyāsaḥ ||

By thy help, O master of effective power, bearing strength through thy hero-force, the eager ones who know the Right stand in the human dwelling rich with offspring (creative increase). They have taken their station praising, companions in the shared gladness—so the ordered Truth may be established in the house of man.

ऊ॒ती । श॒ची॒ऽवः॒ । तव॑ । वी॒र्ये॑ण । वयः॑ । दधा॑नाः । उ॒शिजः॑ । ऋ॒त॒ऽज्ञाः । प्र॒जाऽव॑त् । इ॒न्द्र॒ । मनु॑षः । दु॒रो॒णे । त॒स्थुः । गृ॒णन्तः॑ । स॒ध॒ऽमाद्या॑सः ॥ऊती । शचीवः । तव । वीर्येण । वयः । दधानाः । उशिजः । ऋतज्ञाः । प्रजावत् । इन्द्र । मनुषः । दुरोणे । तस्थुः । गृणन्तः । सधमाद्यासः ॥ūtī | śacī-vaḥ | tava | vīryeṇa | vayaḥ | dadhānāḥ | uśijaḥ | ṛta-jñāḥ | prajāvat | indra | manuṣaḥ | duroṇe | tasthuḥ | gṛṇantaḥ | sadha-mādyāsaḥ

ऊतीwith (your) two helps/protections
ऊती:
करण (सहायत्वेन)
TypeNoun
Rootऊति- (प्रातिपदिक; √अव्/√ऊ? पारम्पर्येण ‘अव्’ रक्षणे → ऊति ‘सहायता/रक्षा’)
शचीवःO mighty/skillful one (Indra)
शचीवः:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootशचीवत्- (प्रातिपदिक; शची ‘शक्ति/कौशल’ + वत्)
तवof you/your
तव:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम)
वीर्येणby (your) might/heroic power
वीर्येण:
करण
TypeNoun
Rootवीर्य- (प्रातिपदिक)
वयःvital strength / vigor
वयः:
कर्म
TypeNoun
Rootवयस्- (प्रातिपदिक)
दधानाःbearing/holding
दधानाः:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√धा (दधाति) धारणे
उशिजःthe Uśij-s (a ritual people/clan; worshippers)
उशिजः:
कर्तृ (दधानाः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootउशिज्- (प्रातिपदिक; ‘उशिज्’ यजमान/यज्ञकामी/उषः-सम्बद्धः—वेदिक जनसमूह-नाम)
ऋतज्ञाःknowers of ṛta (cosmic order)
ऋतज्ञाः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootऋतज्ञ- (प्रातिपदिक; ऋत ‘ऋत/सत्य-नियम’ + ज्ञ ‘जानन्’)
प्रजावत्(making it) rich in offspring; with progeny
प्रजावत्:
कर्म-विशेषण/क्रियाविशेषण
TypeAdjective (used adverbially)
Rootप्रजावत्- (प्रातिपदिक; प्रजा + वत्)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
मनुषःof Manu (the ancestral man)
मनुषः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमनु- (प्रातिपदिक; ‘मनु’ आदिपुरुष/मानव)
दुरोणेin the house/dwelling
दुरोणे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदुरोण- (प्रातिपदिक; ‘घर/गृह/आवास’)
तस्थुःthey have stood / took their stand
तस्थुः:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति) स्थितौ
गृणन्तःpraising/singing
गृणन्तः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple
Root√गॄ/√गृ (गृणाति) स्तुतौ
सधमाद्याःcompanions at the common revel/feast (soma-session companions)
सधमाद्याः:
कर्तृ-विशेषण/समूह-नाम
TypeNoun/Adjective
Rootसधमाद्य- (प्रातिपदिक; सध ‘सह’ + माद्य ‘मद/उत्सव/सोमपान-सम्बद्ध’)