Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.104

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (likely)

अप्सु धूतस्य हरिवः पिबेह नृभिः सुतस्य जठरं पृणस्व । मिमिक्षुर्यमद्रय इन्द्र तुभ्यं तेभिर्वर्धस्व मदमुक्थवाहः ॥

अ॒प्सु धू॒तस्य॑ हरिव॒: पिबे॒ह नृभि॑: सु॒तस्य॑ ज॒ठरं॑ पृणस्व । मि॒मि॒क्षुर्यमद्र॑य इन्द्र॒ तुभ्यं॒ तेभि॑र्वर्धस्व॒ मद॑मुक्थवाहः ॥

apsú dhūtásya harivaḥ píbehá nṛ́bhiḥ sutásya jaṭháraṃ pṛṇasva | mimíkṣur yám adráya indra túbhyaṃ tébhir vardhasva mádam ukthavāhaḥ ||

Drink here, O Hari-possessor, of the pressed Soma clarified in the waters; with the pressing-men fill thy belly with the delight. The stones have mingled it for thee; by them increase thy ecstasy, O bearer of the inspired word—so the inner speech may ride upon thy force.

अ॒प्ऽसु । धू॒तस्य॑ । ह॒रि॒ऽवः॒ । पिब॑ । इ॒ह । नृऽभिः॑ । सु॒तस्य॑ । ज॒ठर॑म् । पृ॒ण॒स्व॒ । मि॒मि॒क्षुः । यम् । अद्र॑यः । इ॒न्द्र॒ । तुभ्य॑म् । तेभिः॑ । व॒र्ध॒स्व॒ । मद॑म् । उ॒क्थ॒ऽवा॒हः॒ ॥अप्सु । धूतस्य । हरिवः । पिब । इह । नृभिः । सुतस्य । जठरम् । पृणस्व । मिमिक्षुः । यम् । अद्रयः । इन्द्र । तुभ्यम् । तेभिः । वर्धस्व । मदम् । उक्थवाहः ॥ap-su | dhūtasya | hari-vaḥ | piba | iha | nṛ-bhiḥ | sutasya | jaṭharam | pṛṇasva | mimikṣuḥ | yam | adrayaḥ | indra | tubhyam | tebhiḥ | vardhasva | madam | uktha-vāhaḥ

अ॒प्सुin the waters
अ॒प्सु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअप् (स्त्री) ‘जल’
धू॒तस्य॑of the purified/cleansed
धू॒तस्य॑:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootधूत (√धू ‘धुनोति/शोधयति’ से क्त) / धू (धातु)
हरिवःO Harivaḥ (Indra, having tawny steeds)
हरिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet/vocative)
Rootहरिवस् (इन्द्र का विशेषण; ‘हरि-युक्त’)
पिबdrink
पिब:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (पिबति) ‘पीना’
इहhere
इह:
देश/काल-अव्यय
TypeIndeclinable
Rootइह
नृभिःby/with men (the priests)
नृभिः:
करण
TypeNoun
Rootनृ (पुं) ‘मनुष्य/वीर’
सुतस्य॑of the pressed (Soma)
सुतस्य॑:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootसुत (√सु ‘सवति/सुनोति’ से क्त) ‘निचोड़ा हुआ (सोम)’
जठरम्the belly
जठरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजठर (नपुं) ‘उदर’
पृणस्वfill (for yourself)/satisfy
पृणस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पॄ/पृ (पृणाति) ‘भरना/तृप्त करना’
मिमिक्षुःhas mixed/has blended
मिमिक्षुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मिक्ष्/मिक्ष (मिमिक्षति) ‘मिश्रयति/सिञ्चति/सम्पृणक्ति’
यम्whom/which
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
अद्रयःthe pressing-stones
अद्रयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअद्रि (पुं) ‘सोम-पेषण-शिला’
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र
तुभ्यम्for you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
तेभिःwith those (draughts/offerings)
तेभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
वर्धस्वgrow/strengthen yourself
वर्धस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धते) ‘वर्धना/वृद्धि’
मदम्intoxication/rapture
मदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमद (पुं) ‘मद/उन्माद/उत्साह (सोम-जन्य)’
उक्थवाहःO bearer of hymns (uktha-bearing)
उक्थवाहः:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet/vocative)
Rootउक्थ-वाह (बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘उक्थं वहति’), उक्थ + √वह्