Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 10.100

Devata: Savitṛ (protector); Vasus invoked; pressing-stone as ritual/inner instrument; Aditi as culmination
Chandas: Triṣṭubh (probable)

ऊर्ध्वो ग्रावा वसवोऽस्तु सोतरि विश्वा द्वेषांसि सनुतर्युयोत । स नो देवः सविता पायुरीड्य आ सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥

ऊ॒र्ध्वो ग्रावा॑ वसवोऽस्तु सो॒तरि॒ विश्वा॒ द्वेषां॑सि सनु॒तर्यु॑योत । स नो॑ दे॒वः स॑वि॒ता पा॒युरीड्य॒ आ स॒र्वता॑ति॒मदि॑तिं वृणीमहे ॥

ūrdhvó grā́vā vasavo’stu sotári víśvā dveṣā́ṃsi sanutár yuyota | sá no deváḥ savitā́ pāyúr ī́ḍya ā́ sarvatā́tim áditiṃ vṛṇīmahe ||

Let the pressing-stone rise upright, O Vasus, in the presser; and from the far side drive away all hatreds. May that god Savitṛ, the guardian worthy of adoration, protect us; we choose Aditi, the integral totality, for our complete becoming.

ऊ॒र्ध्वः । ग्रावा॑ । व॒स॒वः॒ । अ॒स्तु॒ । सो॒तरि॑ । विश्वा॑ । द्वेषां॑सि । स॒नु॒तः । यु॒यो॒त॒ । सः । नः॒ । दे॒वः । स॒वि॒ता । पा॒युः । ईड्यः॑ । आ । स॒र्वऽता॑तिम् । अदि॑तिम् । वृ॒णी॒म॒हे॒ ॥ऊर्ध्वः । ग्रावा । वसवः । अस्तु । सोतरि । विश्वा । द्वेषांसि । सनुतः । युयोत । सः । नः । देवः । सविता । पायुः । ईड्यः । आ । सर्वतातिम् । अदितिम् । वृणीमहे ॥ūrdhvaḥ | grāvā | vasavaḥ | astu | sotari | viśvā | dveṣāṃsi | sanutaḥ | yuyota | saḥ | naḥ | devaḥ | savitā | pāyuḥ | īḍyaḥ | ā | sarva-tātim | aditim | vṛṇīmahe

ऊर्ध्वःupright, raised
ऊर्ध्वः:
विशेषण (सम्बन्धः) — ‘ग्रावा’ का
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
ग्रावाpress-stone (Soma stone)
ग्रावा:
कर्तृ (अस्तु) / विषय
TypeNoun
Rootग्रावन्/ग्रावा (प्रातिपदिक)
वसवःVasus (a class of gods)
वसवः:
सम्बोधन/संबन्धित-कर्ता (आह्वान) — ‘हे वसवः’
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सोत॑रिin/with the Soma-presser (the presser)
सोत॑रि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसोतरि (प्रातिपदिक; ‘सोता’ + -रि)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म (युयोत) — ‘द्वेषांसि’ का विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
द्वेषांसिhatreds, hostilities
द्वेषांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootद्वेषस् (प्रातिपदिक)
सनुतरिfarther away, more remotely
सनुतरि:
क्रियाविशेषण (युयोत) / अधिकरणार्थ
TypeIndeclinable
Rootसनुतरि (अव्यय; तुलनात्मक/दिशासूचक)
युयोतdrive away, keep off
युयोत:
क्रिया
TypeVerb
Rootयु (धातु; ‘to separate/keep away’)
सःhe
सः:
कर्ता (पायुः/ईड्यः) / विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (पायुः) / हित-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवःthe god
देवः:
कर्ता/विषय
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सविताSavitar (the impeller)
सविता:
समानााधिकरण (देवः) — अप्पोज़िशन
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
पायुःprotector, guardian
पायुः:
समानााधिकरण (सः) / विधेय
TypeNoun
Rootपायु (प्रातिपदिक)
ईड्यःpraiseworthy, to be invoked
ईड्यः:
विशेषण (सविता/पायुः)
TypeAdjective
Rootईड्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईड्/ईळ् ‘to praise’ + य)
unto, towards
:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग (वृणीमहे) — ‘towards/unto’
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
सर्वतातिम्all-encompassing prosperity/wholeness
सर्वतातिम्:
कर्म (वृणीमहे)
TypeNoun
Rootसर्वताति (प्रातिपदिक)
अदितिम्Aditi (the unboundedness; goddess)
अदितिम्:
कर्म (वृणीमहे)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
वृणीमहेwe choose, we seek
वृणीमहे:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृ (धातु; ‘to choose’)