Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 10.100

Devata: Savitṛ (primary); Soma-pressing stones (adrayaḥ/grāvā) as subsidiary powers; Aditi as chosen goal
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अपामीवां सविता साविषन्न्यग्वरीय इदप सेधन्त्वद्रयः । ग्रावा यत्र मधुषुदुच्यते बृहदा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥

अपामी॑वां सवि॒ता सा॑विष॒न्न्य१॒॑ग्वरी॑य॒ इदप॑ सेध॒न्त्वद्र॑यः । ग्रावा॒ यत्र॑ मधु॒षुदु॒च्यते॑ बृ॒हदा स॒र्वता॑ति॒मदि॑तिं वृणीमहे ॥

apā́mīvāṃ savitā́ sāviṣan nyàg varī́yaḥ íd ápa sedhántv ádrayaḥ | grā́vā yátra madhuṣúd ucyáte bṛhád ā́ sarvatā́tim áditiṃ vṛṇīmahe ||

May Savitṛ drive away the sickness; downward may the hostile forces be pressed back—yes, let the pressing-stones repel them. Where the stone is spoken of as the wide Honey-pressing Power, there we choose Aditi, the integral totality, for our complete becoming.

अप॑ । अमी॑वाम् । स॒वि॒ता । सा॒वि॒ष॒त् । न्य॑क् । वरी॑यः । इत् । अप॑ । से॒ध॒न्तु॒ । अद्र॑यः । ग्रावा॑ । यत्र॑ म॒धु॒ऽसुत् । उ॒च्यते॑ । बृ॒हत् । आ । स॒र्वऽता॑तिम् । अदि॑तिम् । वृ॒णी॒म॒हे॒ ॥अप । अमीवाम् । सविता । साविषत् । न्यक् । वरीयः । इत् । अप । सेधन्तु । अद्रयः । ग्रावा । यत्र मधुसुत् । उच्यते । बृहत् । आ । सर्वतातिम् । अदितिम् । वृणीमहे ॥apa | amīvām | savitā | sāviṣat | nyak | varīyaḥ | it | apa | sedhantu | adrayaḥ | grāvā | yatramadhu-sut | ucyate | bṛhat | ā | sarva-tātim | aditim | vṛṇīmahe

अपामीवाम्free from sickness, health-giving
अपामीवाम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootअप-आमीव (प्रातिपदिक ‘अपामीव’ = रोग-रहित/अनामय)
सविताSavitṛ (the impeller, Sun-god)
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
साविषत्may he impel / let him set in motion
साविषत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√सू (सुवति ‘to impel/animate’), caus./desid? here: aorist injunctive/imperative-like
निdown, in, into
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
अग्वरीयेin the better/most fitting (place/condition)
अग्वरीये:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootअग्वरीय (प्रातिपदिक; तुलनात्मक/विशेषण ‘अग्वरीय’)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइद्/इत् (निपात)
अपaway, off
अप:
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
सेधन्तुlet them ward off / repel
सेधन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√सिध्/√सेध् (to ward off, repel, prevent)
अद्रयःthe stones (Soma-pressing stones)
अद्रयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक ‘stone’; esp. pressing-stones)
ग्रावाthe pressing-stone
ग्रावा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootग्रावन् (प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
मधुषुin the sweet (draughts), among honeyed (juices)
मधुषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
उच्यतेis uttered / is spoken
उच्यते:
क्रिया
TypeVerb
Root√वच् (to speak/say), passive
बृहत्great, lofty
बृहत्:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
सर्वतातिम्all-encompassing prosperity/attainment
सर्वतातिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसर्वताति (प्रातिपदिक; ‘सर्व-ताति’ = सर्वत्र-प्राप्ति/सम्पत्ति)
अदितिम्Aditi (the unbounded goddess)
अदितिम्:
कर्म (वृणीमहे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
वृणीमहेwe choose / we seek
वृणीमहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृ (to choose), middle