Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.100

Devata: Indra and Bṛhaspati; Aditi refrain
Chandas: Triṣṭubh (probable)

इन्द्र उक्थेन शवसा परुर्दधे बृहस्पते प्रतरीतास्यायुषः । यज्ञो मनुः प्रमतिर्नः पिता हि कमा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥

इन्द्र॑ उ॒क्थेन॒ शव॑सा॒ परु॑र्दधे॒ बृह॑स्पते प्रतरी॒तास्यायु॑षः । य॒ज्ञो मनु॒: प्रम॑तिर्नः पि॒ता हि क॒मा स॒र्वता॑ति॒मदि॑तिं वृणीमहे ॥

índra ukthéna śávasā párur dadhē bṛ́haspate pra-tarītā́sy ā́yuṣaḥ | yajñó mánuḥ prámatir naḥ pitā́ hí kám ā́ sarvatā́tim áditiṁ vṛṇīmahe ||

Indra has set the joints (of our being) by the hymn and by force. O Bṛhaspati, thou art the furtherer, the one who carries us across in our life. The sacrifice, Manu, and the right intelligence are our father indeed—toward all-integrity we choose Aditi.

इन्द्रः॑ । उ॒क्थेन॑ । शव॑सा । परुः॑ । द॒धे॒ । बृह॑स्पते । प्र॒ऽत॒री॒ता । अ॒सि॒ । आयु॑षः । य॒ज्ञः । मनुः॑ । प्रऽम॑तिः । नः॒ । पि॒ता । हि । क॒म् । आ । स॒र्वऽता॑तिम् । अदि॑तिम् । वृ॒णी॒म॒हे॒ ॥इन्द्रः । उक्थेन । शवसा । परुः । दधे । बृहस्पते । प्रतरीता । असि । आयुषः । यज्ञः । मनुः । प्रमतिः । नः । पिता । हि । कम् । आ । सर्वतातिम् । अदितिम् । वृणीमहे ॥indraḥ | ukthena | śavasā | paruḥ | dadhe | bṛhaspate | pra-tarītā | asi | āyuṣaḥ | yajñaḥ | manuḥ | pra-matiḥ | naḥ | pitā | hi | kam | ā | sarva-tātim | aditim | vṛṇīmahe

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
उक्थेनwith the hymn of praise
उक्थेन:
करण
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
शवसाwith might, by strength
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
परुःthe joint/knuckle; (fig.) the bolt/obstacle
परुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपरु (प्रातिपदिक)
दधेhas placed/has set
दधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
बृहस्पतेO Bṛhaspati
बृहस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
प्रतरीताthe overcomer, the one who carries through
प्रतरीता:
कर्तृ
TypeAdjective (participle)
Rootप्र-तॄ (धातु) → प्रतरीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आयुषःof life, of lifetime
आयुषः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
यज्ञःthe sacrifice
यज्ञः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
मनुःManu
मनुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
प्रमतिःforethought, wise counsel
प्रमतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootप्र-मतिः (प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पिताfather
पिता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
कमाindeed, surely
कमा:
TypeIndeclinable
Rootकमा (निपात/अव्यय)
सर्वतातिम्all-encompassing protection/wholeness
सर्वतातिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसर्वताति (प्रातिपदिक)
अदितिम्Aditi (the Unbounded; goddess)
अदितिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
वृणीमहेwe choose, we seek
वृणीमहे:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृ (धातु)