HomeRig VedaMandala 10Sukta 10Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.10

Devata: Tvaṣṭṛ and Savitṛ (form-giver and impeller), with cosmic witnesses Earth and Heaven

गर्भे नु नौ जनिता दम्पती कर्देवस्त्वष्टा सविता विश्वरूपः । नकिरस्य प्र मिनन्ति व्रतानि वेद नावस्य पृथिवी उत द्यौः ॥

गर्भे॒ नु नौ॑ जनि॒ता दम्प॑ती कर्दे॒वस्त्वष्टा॑ सवि॒ता वि॒श्वरू॑पः । नकि॑रस्य॒ प्र मि॑नन्ति व्र॒तानि॒ वेद॑ नाव॒स्य पृ॑थि॒वी उ॒त द्यौः ॥

gárbhe nu nau janitā́ dámpatī kár devás tvaṣṭā́ savitā́ viśvárūpaḥ | nákir asya prá minanti vratā́ni véda nāv asyá pṛthivī́ utá dyáuḥ ||

In the womb, our begetter as a pair—what god was he? Tvaṣṭṛ, Savitṛ, the All-formed. None transgresses his laws; of him both Earth and Heaven know—and so do we.

गर्भे॑ । नु । नौ॒ । ज॒नि॒ता । दम्प॑ती॒ इति॒ दम्ऽप॑ती । कः॒ । दे॒वः । त्वष्टा॑ । स॒वि॒ता । वि॒श्वऽरू॑पः । नकिः॑ । अ॒स्य॒ । प्र । मि॒न॒न्ति॒ । व्र॒तानि॑ । वेद॑ । नौ॒ । अ॒स्य । पृ॒थि॒वी । उ॒त । द्यौः ॥गर्भे । नु । नौ । जनिता । दम्पती इति दम्पती । कः । देवः । त्वष्टा । सविता । विश्वरूपः । नकिः । अस्य । प्र । मिनन्ति । व्रतानि । वेद । नौ । अस्य । पृथिवी । उत । द्यौः ॥garbhe | nu | nau | janitā | dampatī itidam-patī | kaḥ | devaḥ | tvaṣṭā | savitā | viśva-rūpaḥ | nakiḥ | asya | pra | minanti | vratāni | veda | nau | asya | pṛthivī | uta | dyauḥ

गर्भेin the womb
गर्भे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
नुnow/indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
नौof us two
नौ:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जनिताthe begetter/producer
जनिता:
कर्ता
TypeNoun (agent) / Kṛdanta
Root√जन् (जनि) + तृच् (कर्तरि) → जनितृ/जनिता
दम्पतीthe two spouses (house-lords)
दम्पती:
कर्ता
TypeNoun
Rootदम्पति (प्रातिपदिक; ‘गृहपति’ अर्थे)
who?
:
कर्ता
TypePronoun
Rootक (प्रश्न/अनिर्दिष्ट-सर्वनाम)
देवःthe god
देवः:
कर्ता
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्वष्टाTvaṣṭṛ (the divine artisan)
त्वष्टा:
कर्ता
TypeNoun (proper)
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक; देवता)
सविताSavitar
सविता:
कर्ता
TypeNoun (proper)
Rootसवितृ (प्रातिपदिक; देवता)
विश्व-रूपःall-formed, of all forms
विश्व-रूपः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) → विश्वरूप (समास)
नकिःno one
नकिः:
कर्ता (निषेध-कर्ता: ‘no one’)
TypeIndeclinable (pronominal negative)
Rootनकिस्/नकिः (निपात/सर्वनाम; ‘न कश्चित्’)
अस्यof him/of this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य
प्रforth, forward (intensifier)
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
मिनन्तिthey diminish/violate
मिनन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√मि/√मिन् (हिंसार्थ/क्षयार्थ) → मिनति
व्रतानिordinances, sacred laws
व्रतानि:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
वेदknows
वेद:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञान) → वेद
नौus two
नौ:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवस्यof help/protection
अवस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक; ‘रक्षा/सहाय’)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
कर्ता
TypeNoun (proper)
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
द्यौःHeaven/Sky
द्यौः:
कर्ता
TypeNoun (proper)
Rootद्यौ/द्युस् (प्रातिपदिक)