HomeRig VedaMandala 10Sukta 10Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.10

Devata: Dialogic (Yama–Yamī); immortals (amṛtāsaḥ) invoked as approving authorities

उशन्ति घा ते अमृतास एतदेकस्य चित्त्यजसं मर्त्यस्य । नि ते मनो मनसि धाय्यस्मे जन्युः पतिस्तन्वमा विविश्याः ॥

उ॒शन्ति॑ घा॒ ते अ॒मृता॑स ए॒तदेक॑स्य चित्त्य॒जसं॒ मर्त्य॑स्य । नि ते॒ मनो॒ मन॑सि धाय्य॒स्मे जन्यु॒: पति॑स्त॒न्व१॒॑मा वि॑विश्याः ॥

uśánti ghā́ te amṛ́tāsa etád ékasya cit tyajásam mártyasya | ní te máno mánasi dhāyy asmé janyúḥ pátiḥ tanvàm ā́ viviśyāḥ ||

The immortals, indeed, desire this—(they approve) even the casting-off of one mortal’s limitation. Let your mind be set within my mind; as spouse, enter into my embodied being.

उ॒शन्ति॑ । घ॒ । ते । अ॒मृता॑सः । ए॒तत् । एक॑स्य । चि॒त् । त्य॒जस॑म् । मर्त्य॑स्य । नि । ते॒ । मनः॑ । मन॑सि । धा॒यि॒ । अ॒स्मे इति॑ । जन्युः॑ । पतिः॑ । त॒न्व॑म् । आ । वि॒वि॒श्याः॒ ॥उशन्ति । घ । ते । अमृतासः । एतत् । एकस्य । चित् । त्यजसम् । मर्त्यस्य । नि । ते । मनः । मनसि । धायि । अस्मे इति । जन्युः । पतिः । तन्वम् । आ । विविश्याः ॥uśanti | gha | te | amṛtāsaḥ | etat | ekasya | cit | tyajasam | martyasya | ni | te | manaḥ | manasi | dhāyi | asme iti | janyuḥ | patiḥ | tanvam | ā | viviśyāḥ

उशन्तिthey desire / they long for
उशन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवश् (इच्छायाम्) / उश् (कामे) → उशन्त्
indeed, surely
:
सम्बन्ध/प्रयोग-निपात
TypeIndeclinable
Rootघ (निपातः)
तेthey / those (you-people)
ते:
कर्तृ (उशन्ति) / संबोधन-संबन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अमृतासःthe immortals (gods)
अमृतासः:
कर्तृ (उशन्ति) (ते अमृतासः)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिकम्)
एतत्this
एतत्:
कर्म (उशन्ति)
TypePronoun
Rootएतद्
एकस्यof one
एकस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (चित्ति)
TypeNumeral/Adjective
Rootएक
चित्तिthe thought/intent, the plan
चित्ति:
कर्तृ (अजसं) / विषय-निर्देश
TypeNoun
Rootचित्ति (स्त्री. प्रातिपदिकम्; ‘ध्यान/विचार/उपाय/बुद्धि’)
अजसम्unceasingly, continually
अजसम्:
क्रियाविशेषण (चित्ति/उशन्ति-भावे)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootअजस (अव्यय/विशेषण ‘निरन्तरम्/अविरतम्’)
मर्त्यस्यof a mortal
मर्त्यस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (चित्ति)
TypeNoun
Rootमर्त्य
निdown, into; firmly
नि:
क्रिया-विशेषक (धायि)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
तेyour
ते:
कर्म (धायि) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
मनःmind
मनः:
कर्म (धायि)
TypeNoun
Rootमनस्
मनसिin (my/our) mind
मनसि:
अधिकरण (धायि)
TypeNoun
Rootमनस्
धायिhas been placed / let it be set
धायि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धारणे/निधाने)
अस्मेin us / for us
अस्मे:
अधिकरण/सम्प्रदान (प्रयोगानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद्
जन्युःthe young man / the suitor
जन्युः:
कर्तृ (विविश्याः) / विशेष्य
TypeNoun/Adjective
Rootजन्यु (प्रातिपदिकम्; ‘जन्मसम्बन्धी/जातः/युवकः’)
पतिःhusband, lord
पतिः:
कर्तृ (विविश्याः) (जन्युः पतिः)
TypeNoun
Rootपति
तन्वाम्the body, the person
तन्वाम्:
कर्म (विविश्याः)
TypeNoun
Rootतनू
towards, into
:
क्रिया-विशेषक (विविश्याः)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
विविश्याःyou should enter / may you enter
विविश्याः:
क्रिया
TypeVerb
Rootविश् (प्रवेशने) + वि + आ