HomeRig VedaMandala 10Sukta 10Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.10

Devata: Dialogic; cosmic upholders (dhartāraḥ) associated with Mitra-Varuṇa/Ādityas in wider Vedic thought; ‘Asura’ as lordly power

न ते सखा सख्यं वष्ट्येतत्सलक्ष्मा यद्विषुरूपा भवाति । महस्पुत्रासो असुरस्य वीरा दिवो धर्तार उर्विया परि ख्यन् ॥

न ते॒ सखा॑ स॒ख्यं व॑ष्ट्ये॒तत्सल॑क्ष्मा॒ यद्विषु॑रूपा॒ भवा॑ति । म॒हस्पु॒त्रासो॒ असु॑रस्य वी॒रा दि॒वो ध॒र्तार॑ उर्वि॒या परि॑ ख्यन् ॥

ná te sakhā́ sakhyáṃ vaṣṭy etát salákṣmā yád víṣu-rūpā bhávāti | mahás putrā́so ásurasya vīrā́ divó dhartā́ra urviyā́ pári khyan ||

Your companion does not desire this companionship—this sameness of mark—when it becomes a divided form. The mighty sons, the heroes of the Asura, uphold heaven and survey widely all around.

न । ते॒ । सखा॑ । स॒ख्यम् । व॒ष्टि॒ । ए॒तत् । सऽल॑क्ष्मा । यत् । विषु॑ऽरूपा । भवा॑ति । म॒हः । पु॒त्रासः॑ । असु॑रस्य । वी॒राः । दि॒वः । ध॒र्तारः॑ । उ॒र्वि॒या । परि॑ । ख्य॒न् ॥न । ते । सखा । सख्यम् । वष्टि । एतत् । सलक्ष्मा । यत् । विषुरूपा । भवाति । महः । पुत्रासः । असुरस्य । वीराः । दिवः । धर्तारः । उर्विया । परि । ख्यन् ॥na | te | sakhā | sakhyam | vaṣti | etat | sa-lakṣmā | yat | viṣu-rūpā | bhavāti | mahaḥ | putrāsaḥ | asurasya | vīrāḥ | divaḥ | dhartāraḥ | urviyā | pari | khyan

not
:
TypeIndeclinable
Root
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (possessive)
TypePronoun
Rootत्वद्
सखाfriend
सखा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसखि-
सख्यम्friendship
सख्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसख्य-
वष्टिwishes / desires
वष्टि:
TypeVerb
Rootवश् (वष्टि)
एतत्this
एतत्:
कर्म (apposition to सख्यम्)
TypePronoun
Rootएतद्
सलक्ष्माof the same sign/character
सलक्ष्मा:
कर्तृ (predicate adjective to सखा)
TypeAdjective
Rootस-लक्ष्मन् / सलक्ष्मन्
यत्that which / since
यत्:
TypePronoun (relative)
Rootयद्
विषुरूपाof different form / unlike
विषुरूपा:
कर्तृ (of भवा॑ति)
TypeAdjective
Rootविषु-रूप-
भवातिbecomes / is
भवाति:
TypeVerb
Rootभू
महस्of the great one / of greatness
महस्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमहत् / महस्
पुत्रासःsons
पुत्रासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुत्र-
असुरस्यof Asura
असुरस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअसुर-
वीराःheroes
वीराः:
कर्तृ (apposition to पुत्रासः)
TypeNoun
Rootवीर-
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootद्यौ / दिव्
धर्तारःsupporters / upholders
धर्तारः:
कर्तृ (apposition to पुत्रासः/वीराः)
TypeNoun (agent)
Rootधर्तृ- (from √धृ)
उर्वियाःof the broad earth / of the wide (one)
उर्वियाः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootउर्वी-
परिaround
परि:
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootपरि
ख्यन्they proclaimed / made known
ख्यन्:
TypeVerb
Rootख्या