HomeRig VedaMandala 10Sukta 10Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.10

Devata: Dialogic hymn (Yama–Yamī tradition); powers implied include Agni (as Pituḥ Napāt) and cosmic order

ओ चित्सखायं सख्या ववृत्यां तिरः पुरू चिदर्णवं जगन्वान् । पितुर्नपातमा दधीत वेधा अधि क्षमि प्रतरं दीध्यानः ॥

ओ चि॒त्सखा॑यं स॒ख्या व॑वृत्यां ति॒रः पु॒रू चि॑दर्ण॒वं ज॑ग॒न्वान् । पि॒तुर्नपा॑त॒मा द॑धीत वे॒धा अधि॒ क्षमि॑ प्रत॒रं दीध्या॑नः ॥

ó cit sakhā́yaṃ sakhyā́ vavṛtyāṃ tiráḥ purū́ cid arṇaváṃ jaganvā́n | pitúr napā́tam ā́ dadhīta vedhā́ ádhi kṣámi prátaraṃ dīdhyā́naḥ ||

Even so, seeking a companion by companionship, he has gone across many a flood. The knower sets the Son of the Father in place, kindling him on the earth as the forward-leading light.

ओ इति॑ । चि॒त् । सखा॑यम् । स॒ख्या । व॒वृ॒त्या॒म् । ति॒रः । पु॒रु । चि॒त् । अ॒र्ण॒वम् । ज॒ग॒न्वान् । पि॒तुः । नपा॑तम् । आ । द॒धी॒त॒ । वे॒धाः । अधि॑ । क्षमि॑ । प्र॒ऽत॒रम् । दीध्या॑नः ॥ओ इति । चित् । सखायम् । सख्या । ववृत्याम् । तिरः । पुरु । चित् । अर्णवम् । जगन्वान् । पितुः । नपातम् । आ । दधीत । वेधाः । अधि । क्षमि । प्रतरम् । दीध्यानः ॥o iti | cit | sakhāyam | sakhyā | vavṛtyām | tiraḥ | puru | cit | arṇavam | jaganvān | pituḥ | napātam | ā | dadhīta | vedhāḥ | adhi | kṣami | pra-taram | dīdhyānaḥ

O! (exclamation/vocative particle)
:
TypeIndeclinable
Rootओ (निपात) / उ (उद्गार)
चित्indeed, even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
सखायम्a friend (as object)
सखायम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक: सखि-)
सख्येin friendship
सख्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक: सख्य-)
ववृत्याम्may I choose/accept
ववृत्याम्:
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तने/वरणे)
तिरःacross, beyond
तिरः:
TypeIndeclinable
Rootतिरस् (अव्यय/उपसर्गीय)
पुरूmany
पुरू:
TypeAdjective
Rootपुरु (प्रातिपदिक: पुरु-)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अर्णवम्flood, ocean
अर्णवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्णव (प्रातिपदिक: अर्णव-)
जगन्वान्having gone, having crossed
जगन्वान्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Root√गम् (गत्यर्थ) → कृत्: जगन्वस्/जगन्वान् (परिपूर्ण-गमन)
पितुःof the father
पितुः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक: पितृ-)
नपातम्the offspring/descendant (son)
नपातम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनपात् (प्रातिपदिक: नपात्-)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
दधीतmay he place/establish
दधीत:
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने)
वेधाthe wise one, the ordainer
वेधा:
कर्ता
TypeNoun
Rootवेधस्/वेधा (प्रातिपदिक: वेधा-)
अधिupon, over
अधि:
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
क्षमिon the earth/ground
क्षमि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootक्षम्/क्षमा (प्रातिपदिक: क्षम-/क्षमा-)
प्रत॒रम्further, forward (more onward)
प्रत॒रम्:
TypeAdjective
Rootप्रतर (प्रातिपदिक: प्रतर-)
दीध्यानःmeditating, intently thinking
दीध्यानः:
कर्ता (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Root√ध्यै/√ध्या (चिन्तने) → दीध्यान (कृत्: शानच्)