HomeRig VedaMandala 1Sukta 93Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.93

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Agniṣomā
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अग्नीषोमा हविषः प्रस्थितस्य वीतं हर्यतं वृषणा जुषेथाम् । सुशर्माणा स्ववसा हि भूतमथा धत्तं यजमानाय शं योः ॥

अग्नी॑षोमा ह॒विष॒: प्रस्थि॑तस्य वी॒तं हर्य॑तं वृषणा जु॒षेथा॑म् । सु॒शर्मा॑णा॒ स्वव॑सा॒ हि भू॒तमथा॑ धत्तं॒ यज॑मानाय॒ शं योः ॥

agnī́ṣomā havíṣaḥ prá-sthitasya vītáṃ háryataṃ vṛṣaṇā juṣéthām | su-śármāṇā svávasā hí bhūtám áthā dhattaṃ yájamānāya śáṃ yóḥ ||

Agni and Soma, come to the offering set forth; take delight in it, you two mighty ones. Become for us good shelters by your own free power; then place in the sacrificer peace and well-being.

अग्नी॑षोमा । ह॒विषः॑ । प्रऽस्थि॑तस्य । वी॒तम् । हर्य॑तम् । वृ॒ष॒णा॒ । जु॒षेथा॑म् । सु॒ऽशर्मा॑णा । सु॒ऽअव॑सा । हि । भू॒तम् । अथ॑ । ध॒त्त॒म् । यज॑मानाय । शम् । योः ॥अग्नीषोमा । हविषः । प्रस्थितस्य । वीतम् । हर्यतम् । वृषणा । जुषेथाम् । सुशर्माणा । सुअवसा । हि । भूतम् । अथ । धत्तम् । यजमानाय । शम् । योः ॥agnīṣomā | haviṣaḥ | pra-sthitasya | vītam | haryatam | vṛṣaṇā | juṣethām | su-śarmāṇā | su-avasā | hi | bhūtam | atha | dhattam | yajamānāya | śam | yoḥ

अग्नीषोमाO Agni and Soma
अग्नीषोमा:
Kartā (सम्बोधन/आह्वान)
TypeNoun (dual deity name)
Rootअग्नि- + सोम- (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
हविषःof the oblation
हविषः:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootहविस्- (प्रातिपदिक)
प्रस्थितस्यset forth / prepared
प्रस्थितस्य:
Sambandha
TypeParticiple (adjectival)
Rootप्र-स्था (धातु √स्था) → प्रस्थित- (कृदन्त, क्त)
वीतम्the enjoyed/accepted (portion)
वीतम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootवीत- (प्रातिपदिक; √वी/√व्या? ‘to pursue/enjoy’; here ‘enjoyed/accepted’)
हर्यतम्enjoy (ye two) / take delight
हर्यतम्:
(to the addressees) Kartā (imperative)
TypeVerb
Root√हृ (हर्) / हर्य् (desiderative/denominative sense ‘to delight, to be eager’) → हर्यत (आज्ञार्थ/लोट्)
वृषणाO two mighty/bull-like ones
वृषणा:
Sambodhana
TypeNoun (epithet)
Rootवृषन्- (प्रातिपदिक)
जुषेथाम्be pleased / accept (ye two)
जुषेथाम्:
Kartā (imperative)
TypeVerb
Root√जुष् (to enjoy, accept, be pleased)
सुशर्माणाO two of good protection
सुशर्माणा:
Sambodhana
TypeAdjective (epithet)
Rootसु- + शर्मन्- (प्रातिपदिक) → सुशर्मन् (बहुव्रीहि/कर्मधारय)
स्ववसाO two of good help/favor
स्ववसा:
Sambodhana
TypeAdjective (epithet)
Rootस्व- + वस्/वसा- (प्रातिपदिक ‘good will/aid’; Vedic) → स्ववस्
हिfor / indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
भूतम्having become / being
भूतम्:
Kartā (as predicate of the addressed dual)
TypeParticiple (predicative)
Root√भू (to be) → भूत (कृदन्त, क्त)
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ (निपात)
धत्तम्bestow / place (ye two)
धत्तम्:
Kartā (imperative)
TypeVerb
Root√धा (to place, bestow)
यजमानायto the sacrificer
यजमानाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootयजमान- (प्रातिपदिक; √यज् ‘to sacrifice’ → यजमान ‘sacrificer’)
शम्well-being
शम्:
Karma (thing bestowed)
TypeNoun (used adverbially)
Rootशम् (नपुंसक-प्रातिपदिक/अव्ययवत्; ‘welfare, peace’)
योःand prosperity (the two boons)
योः:
Karma
TypeNoun
Rootयोस्/यौ (प्रातिपदिक; Vedic dual of ‘prosperity, good fortune’ often paired with शम्)