HomeRig VedaMandala 1Sukta 93Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.93

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Agniṣomā
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युवमेतानि दिवि रोचनान्यग्निश्च सोम सक्रतू अधत्तम् । युवं सिन्धूँरभिशस्तेरवद्यादग्नीषोमावमुञ्चतं गृभीतान् ॥

यु॒वमे॒तानि॑ दि॒वि रो॑च॒नान्य॒ग्निश्च॑ सोम॒ सक्र॑तू अधत्तम् । यु॒वं सिन्धूँ॑र॒भिश॑स्तेरव॒द्यादग्नी॑षोमा॒वमु॑ञ्चतं गृभी॒तान् ॥

yuvám etā́ni diví rocanā́ny agníś ca soma sákratū adhattam | yuváṃ síndhūn abhíśaster avadyā́d agnī́ṣomā́v amuñcataṃ gṛbhītā́n ||

You two set these shining regions in heaven—Agni and Soma, strong in will. You released the rivers held fast by the curse of the hostile word; O Agni and Soma, you freed what had been seized.

यु॒वम् । ए॒तानि॑ । दि॒वि । रो॒च॒नानि॑ । अ॒ग्निः । च॒ । सो॒म॒ । सक्र॑तू॒ इति॒ सऽक्र॑तू । अ॒ध॒त्त॒म् । यु॒वम् । सिन्धू॑न् । अ॒भिऽश॑स्तेः । अ॒व॒द्यात् । अग्नी॑षोमौ । अमु॑ञ्चतम् । गृ॒भी॒तान् ॥युवम् । एतानि । दिवि । रोचनानि । अग्निः । च । सोम । सक्रतू इति सक्रतू । अधत्तम् । युवम् । सिन्धून् । अभिशस्तेः । अवद्यात् । अग्नीषोमौ । अमुञ्चतम् । गृभीतान् ॥yuvam | etāni | divi | rocanāni | agniḥ | ca | soma | sakratūitisa-kratū | adhattam | yuvam | sindhūn | abhi-śasteḥ | avadyāt | agnīṣomau | amuñcatam | gṛbhītān

युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
एतानिthese
एतानि:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद्
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिव्
रोचनानिbright realms / lights
रोचनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootरोचन
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ (समुच्चित) / संबोधन-समकक्ष
TypeNoun
Rootअग्नि
and
:
TypeIndeclinable
Root
सोमSoma
सोम:
कर्तृ (समुच्चित)
TypeNoun
Rootसोम
सक्रतूhaving effective powers / of strong resolve
सक्रतू:
कर्तृ (विशेषणम् युवम्-इत्यस्य)
TypeAdjective (bahuvrīhi/karma-dhāraya used as epithet)
Rootसक्रतु
अधत्तम्you two placed / established
अधत्तम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धत्ते/दधाति)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
सिन्धून्rivers / streams
सिन्धून्:
कर्म
TypeNoun
Rootसिन्धु
अभिशस्तेःfrom oppression / curse
अभिशस्तेः:
अपादान
TypeNoun
Rootअभिशस्ति
अवद्याद्from blame / fault
अवद्याद्:
अपादान (समुच्चित)
TypeNoun
Rootअवद्य
अग्नीषोमौAgni and Soma
अग्नीषोमौ:
कर्तृ
TypeNoun (dvandva)
Rootअग्नि + सोम
अमुंचतम्you two released
अमुंचतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootमुच्
गृभीतान्those who were seized / held
गृभीतान्:
कर्म (अमुंचतम्-इत्यस्य)
TypeParticiple (past passive)
Rootग्रह् → गृभ् (Vedic) / √ग्रह्