Mantra 10
Sukta 1.93
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Agniṣomā
Chandas: Gāyatrī (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्नीषोमावनेन वां यो वां घृतेन दाशति । तस्मै दीदयतं बृहत् ॥
Samhita Patha (IAST)
अग्नी॑षोमाव॒नेन॑ वां॒ यो वां॑ घृ॒तेन॒ दाश॑ति । तस्मै॑ दीदयतं बृ॒हत् ॥
Transliteration
agnī́ṣomāv anéna vāṃ yó vāṃ ghṛténa dā́śati | tásmai dīdayataṃ bṛhát ||
Translation
Agni and Soma, for the one who offers to you with this clarified light, make shine for him the Vast—let the great illumination blaze.
Padapatha (Word Analysis)
अग्नी॑षोमौ । अ॒नेन॑ । वा॒म् । यः । वा॒म् । घृ॒तेन॑ । दाश॑ति । तस्मै॑ । दी॒द॒य॒त॒म् । बृ॒हत् ॥अग्नीषोमौ । अनेन । वाम् । यः । वाम् । घृतेन । दाशति । तस्मै । दीदयतम् । बृहत् ॥agnīṣomau | anena | vām | yaḥ | vām | ghṛtena | dāśati | tasmai | dīdayatam | bṛhat
Word by Word
अग्नीषोमाO Agni and Soma
अग्नीषोमा:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (compound)
Rootअग्नि- + सोम- (द्वन्द्व-समास प्रातिपदिक) → अग्नीषोम-
अवनेनwith protection / by safeguarding
अवनेन:
करण (instrument/means)
TypeNoun
Rootअवन- (अव् ‘रक्षण/पालन’ धातु से भाव/करण-नाम)
वाम्you two
वाम्:
सम्बन्ध (genitive: ‘of you two’) / कर्म (accusative: ‘you two’)—here with दाशति: कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (2nd person pronoun)
यःwho
यः:
कर्तृ (relative subject)
TypePronoun
Rootयद्- (relative pronoun)
वाम्to/for you two
वाम्:
कर्म (with दाशति)
TypePronoun
Rootयुष्मद्-
घृतेनwith ghee
घृतेन:
करण
TypeNoun
Rootघृत-
दाशतिoffers / presents
दाशति:
क्रिया
TypeVerb
Rootदाश् (√dāś ‘to worship/offer, present’)
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान (recipient)
TypePronoun
Rootतद्-
दीदयतम्shine forth (you two)
दीदयतम्:
क्रिया (आज्ञा) — कर्तृ: अग्नीषोमा
TypeVerb
Rootदीद्/दी (√dī ‘to shine’; intensive/reduplicated stem दीदय-)
बृहत्greatly / the great (splendour)
बृहत्:
विशेषण/क्रियाविशेषण (manner/result of shining)
TypeAdjective (used adverbially/predicatively)
Rootबृहन्त्- (विशेषण)