Mantra 8
Sukta 1.91
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Soma
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं नः सोम विश्वतो रक्षा राजन्नघायतः । न रिष्येत्त्वावतः सखा ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं न॑: सोम वि॒श्वतो॒ रक्षा॑ राजन्नघाय॒तः । न रि॑ष्ये॒त्त्वाव॑त॒: सखा॑ ॥
Transliteration
tvaṃ naḥ soma viśvátó rákṣa rājan aghāyatáḥ | ná riṣyēt tvā́vataḥ sákhā ||
Translation
Guard us on every side, O Soma, King, from the forces that wish evil. The friend who is supported by thee does not suffer harm.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । नः॒ । सो॒म॒ । वि॒श्वतः॑ । रक्ष॑ । रा॒ज॒न् । अ॒घ॒ऽय॒तः । न । रि॒ष्ये॒त् । त्वाऽव॑तः । सखा॑ ॥त्वम् । नः । सोम । विश्वतः । रक्ष । राजन् । अघयतः । न । रिष्येत् । त्वावतः । सखा ॥tvam | naḥ | soma | viśvataḥ | rakṣa | rājan | agha-yataḥ | na | riṣyet | tvāvataḥ | sakhā
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
विश्वतःfrom all sides / on every side
विश्वतः:
अधिकरण (दिशा/परिसर)
TypeIndeclinable
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
रक्षprotect
रक्ष:
क्रिया
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
अघायतःfrom the evil-doer / from one who intends harm
अघायतः:
अपादान
TypeParticiple (adjectival)
Rootअघ (प्रातिपदिक) + √या (धातु) → अघाय (नामधातु/denominative) + शतृ (प्रत्यय)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
रिष्येत्would be harmed / may be injured
रिष्येत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋष्/रिष् (धातु: हिंसायाम्/क्षतौ)
त्वावतःof one who has you / your (protegee’s)
त्वावतः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective
Rootत्वावत् (प्रातिपदिक; ‘त्वा’ + वत् = ‘having you/possessing you’)
सखाfriend
सखा:
कर्तृ (रिष्येत्-क्रियायाः कर्ता)
TypeNoun
Rootसखि/सखा (प्रातिपदिक)