Mantra 5
Sukta 1.91
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Soma
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं सोमासि सत्पतिस्त्वं राजोत वृत्रहा । त्वं भद्रो असि क्रतुः ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं सो॑मासि॒ सत्प॑ति॒स्त्वं राजो॒त वृ॑त्र॒हा । त्वं भ॒द्रो अ॑सि॒ क्रतु॑: ॥
Transliteration
tvaṃ sómāsi sát-patis tvaṃ rājotá vṛtra-hā́ | tvaṃ bhadró asi krátuḥ ||
Translation
Thou, O Soma, art the lord of the true; thou art the King, and thou too art the slayer of the Coverer. Thou art the auspicious Will, the effective power of discernment.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । सो॒म॒ । अ॒सि॒ । सत्ऽप॑तिः । त्वम् । राजा॑ । उ॒त । वृ॒त्र॒ऽहा । त्वम् । भ॒द्रः । अ॒सि॒ । क्रतुः॑ ॥त्वम् । सोम । असि । सत्पतिः । त्वम् । राजा । उत । वृत्रहा । त्वम् । भद्रः । असि । क्रतुः ॥tvam | soma | asi | sat-patiḥ | tvam | rājā | uta | vṛtra-hā | tvam | bhadraḥ | asi | kratuḥ
Word by Word
त्वम्thou, you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ (समानााधिकरणम् ‘त्वम्’ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सत्पतिःlord of the good/true (good lord)
सत्पतिः:
कर्तृ (समानााधिकरणम्)
TypeNoun (compound title)
Rootसत् + पति (प्रातिपदिक; समासः)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
राजाking
राजा:
कर्तृ (समानााधिकरणम्)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
उतand, also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात/अव्यय)
वृत्रहाVṛtra-slayer
वृत्रहा:
कर्तृ (समानााधिकरणम्)
TypeNoun/Epithet
Rootवृत्र + हन् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समासः ‘वृत्रं हन्ति’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
भद्रःauspicious, gracious
भद्रः:
कर्तृ (समानााधिकरणम्)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
—
TypeVerb
Rootअस्
क्रतुःwill, resolve; ritual power/insight
क्रतुः:
कर्तृ (समानााधिकरणम्)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)