HomeRig VedaMandala 1Sukta 91Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.91

Devata: Soma (characterized through Varuṇa/Mitra/Aryaman qualities)

राज्ञो नु ते वरुणस्य व्रतानि बृहद्गभीरं तव सोम धाम । शुचिष्ट्वमसि प्रियो न मित्रो दक्षाय्यो अर्यमेवासि सोम ॥

राज्ञो॒ नु ते॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ बृ॒हद्ग॑भी॒रं तव॑ सोम॒ धाम॑ । शुचि॒ष्ट्वम॑सि प्रि॒यो न मि॒त्रो द॒क्षाय्यो॑ अर्य॒मेवा॑सि सोम ॥

rājño nú te váruṇasya vratā́ni bṛhád-gabhīráṃ táva soma dhā́ma | śucíṣ tvám asi priyó ná mitró dakṣā́yyo aryamā́iva asi soma ||

Thy laws are those of Varuṇa the king; vast and deep is thy home, O Soma. Thou art pure; dear like Mitra; fit for the work of right discernment, like Aryaman—O Soma, thou art that noble power of ordered truth.

राज्ञः॑ । नु । ते॒ । वरु॑णस्य । व्र॒तानि॑ । बृ॒हत् । ग॒भी॒रम् । तव॑ । सो॒म॒ । धाम॑ । शुचिः॑ । त्वम् । अ॒सि॒ । प्रि॒यः । न । मि॒त्रः । द॒क्षाय्यः॑ । अ॒र्य॒माऽइ॑व । अ॒सि॒ । सो॒म॒ ॥राज्ञः । नु । ते । वरुणस्य । व्रतानि । बृहत् । गभीरम् । तव । सोम । धाम । शुचिः । त्वम् । असि । प्रियः । न । मित्रः । दक्षाय्यः । अर्यमाइव । असि । सोम ॥rājñaḥ | nu | te | varuṇasya | vratāni | bṛhat | gabhīram | tava | soma | dhāma | śuciḥ | tvam | asi | priyaḥ | na | mitraḥ | dakṣāyyaḥ | aryamāiva | asi | soma

राज्ञःof the king
राज्ञः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) < √राज्
नुnow; indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
व्रतानिvows; ordinances
व्रतानि:
कर्म (object of implicit ‘know/observe/possess’)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
बृहत्great
बृहत्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootबृहत् (विशेषण-प्रातिपदिक) < √बृह्
गभीरम्deep
गभीरम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootगभीर (विशेषण-प्रातिपदिक)
तवof you; your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
धामabode; station; domain
धाम:
कर्म/विषय (that which is described)
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
शुचिष्ट्वम्purity; shining cleanness
शुचिष्ट्वम्:
कर्तृ-विशेषण/विधेय (predicate)
TypeNoun (abstract/quality)
Rootशुचिष्ट्व (प्रातिपदिक; शुचि- + -ष्ट्व)
असिyou are
असि:
— (copula)
TypeVerb
Root√अस् (भू)
प्रियःdear; beloved
प्रियः:
विधेय (predicate)
TypeAdjective
Rootप्रिय (विशेषण-प्रातिपदिक)
like; as
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
मित्रःMitra
मित्रः:
उपमान (standard of comparison)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
दक्षाय्यःfit for skill/efficiency; worthy of dexterity
दक्षाय्यः:
विधेय (predicate)
TypeAdjective
Rootदक्षाय्य (विशेषण-प्रातिपदिक; दक्ष + -आय्य)
अर्यमेवAryaman indeed
अर्यमेव:
विधेय (predicate) + अवधारण
TypeNoun + Indeclinable
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिक) + एव (निपात)
असिyou are
असि:
— (copula)
TypeVerb
Root√अस् (भू)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)