HomeRig VedaMandala 1Sukta 91Mantra 21
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 21

Sukta 1.91

Devata: Soma

अषाळ्हं युत्सु पृतनासु पप्रिं स्वर्षामप्सां वृजनस्य गोपाम् । भरेषुजां सुक्षितिं सुश्रवसं जयन्तं त्वामनु मदेम सोम ॥

अषा॑ळ्हं यु॒त्सु पृत॑नासु॒ पप्रिं॑ स्व॒र्षाम॒प्सां वृ॒जन॑स्य गो॒पाम् । भ॒रे॒षु॒जां सु॑क्षि॒तिं सु॒श्रव॑सं॒ जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदेम सोम ॥

aṣā́ḷhaṃ yut-sú pṛ́tanāsu papríṃ svaḥ-sā́m apsā́ṃ vṛ́janasya gopā́m | bhareṣu-jā́ṃ su-kṣitíṃ su-śrávasaṃ jáyantaṃ tvā́m ánu madema soma ||

Invincible in battles, filling the combats, winner of the luminous worlds, guardian of the waters and of the multitude, bringing victory in the bearing of our loads, giving good dwelling and good inspired hearing—following thee who conquerest, we would rejoice, O Soma.

अषा॑ह्ळम् । यु॒त्ऽसु । पृत॑नासु । पप्रि॑म् । स्वः॒ऽसाम् । अ॒प्साम् । वृ॒जन॑स्य । गो॒पाम् । भ॒रे॒षु॒ऽजाम् । सु॒ऽक्षि॒तिम् । सु॒ऽश्रव॑सम् । जय॑न्तम् । त्वाम् । अनु॑ । म॒दे॒म॒ । सो॒म॒ ॥अषाह्ळम् । युत्सु । पृतनासु । पप्रिम् । स्वःसाम् । अप्साम् । वृजनस्य । गोपाम् । भरेषुजाम् । सुक्षितिम् । सुश्रवसम् । जयन्तम् । त्वाम् । अनु । मदेम । सोम ॥aṣāhvam | yut-su | pṛtanāsu | paprim | svaḥ-sām | apsām | vṛjanasya | gopām | bhareṣu-jām | su-kṣitim | su-śravasam | jayantam | tvām | anu | madema | soma

अषा॑ळ्हम्unconquered
अषा॑ळ्हम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-षा॒ळ्ह (प्रातिपदिक; < √सह् ‘to overcome/endure’ with neg. a-; ‘unconquered’)
यु॒त्सुin battles
यु॒त्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयु॒ध्/यु॒त्सु (प्रातिपदिक ‘युत्सु’ = ‘in battles’; from yudh- ‘fight’)
पृत॑नासुin combats/hostile encounters
पृत॑नासु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृतना (प्रातिपदिक)
पप्रिम्fulfilling (victory/aid), filling
पप्रिम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Root√पॄ (पूरणे ‘to fill, to make full’) → पप्रि- (कृदन्त/विशेषण ‘filling, fulfilling’)
स्व॒र्षाम्heaven-winning, light-winning
स्व॒र्षाम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वर्-सा (प्रातिपदिक; ‘winning/bringing heaven/light’; RV epithet)
अ॒प्साम्of the waters
अ॒प्साम्:
सम्बन्ध (वृजनस्य गोपाम् इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः; ‘of the waters’)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक ‘water’)
वृ॒जन॑स्यof the community/settlement (clan)
वृ॒जन॑स्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक)
गो॒पाम्protector/guardian
गो॒पाम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootगोपा (प्रातिपदिक; go- ‘cow’ + पा ‘protector’)
भ॒रे॒षु॒जाम्battle-born, battle-helping
भ॒रे॒षु॒जाम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootभरेषुजा (प्रातिपदिक; ‘born/active in battles/struggles’; bhara ‘bearing, contest’ + su-ja ‘well-born/produced’)
सु॑क्षि॒तिम्good dwelling, prosperity
सु॑क्षि॒तिम्:
कर्म (जयन्तम् इत्यस्य कर्म/फलम्—‘good dwelling/prosperity’)
TypeNoun
Rootसु-क्षिति (प्रातिपदिक; su- ‘good’ + क्षिति ‘dwelling, settlement, prosperity’)
सु॒श्रव॑सम्of good fame, renowned
सु॒श्रव॑सम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-श्रवस् (प्रातिपदिक; ‘good fame’)
जय॑न्तम्conquering, victorious
जय॑न्तम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Root√जि (जये ‘to conquer’) → जयन्त् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म (मदेम इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनु॑after, following
अनु॑:
(क्रियाविशेषण; ‘following/after, in accordance with’)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
मदेमmay we rejoice/exult
मदेम:
क्रिया
TypeVerb
Root√मद् (हर्षे/मदे ‘to rejoice, be exhilarated’)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसोम (प्रातिपदिक)