Mantra 15
Sukta 1.91
Devata: Soma
Samhita Patha (Devanagari)
उरुष्या णो अभिशस्तेः सोम नि पाह्यंहसः । सखा सुशेव एधि नः ॥
Samhita Patha (IAST)
उ॒रु॒ष्या णो॑ अ॒भिश॑स्ते॒: सोम॒ नि पा॒ह्यंह॑सः । सखा॑ सु॒शेव॑ एधि नः ॥
Transliteration
uruṣyā́ ṇo abhiśastéḥ sóma ní pāhy áṃhasaḥ | sákhā suśéva edhi naḥ ||
Translation
O Soma, widen and protect us from the assaulting curse; guard us down from the sin and narrowing distress. Be to us a friend of happy grace and increase within us.
Padapatha (Word Analysis)
उ॒रु॒ष्य । नः॒ । अ॒भिऽश॑स्तेः । सोम॑ । नि । पा॒हि॒ । अंह॑सः । सखा॑ । सु॒ऽशेवः॑ । ए॒धि॒ । नः॒ ॥उरुष्य । नः । अभिशस्तेः । सोम । नि । पाहि । अंहसः । सखा । सुशेवः । एधि । नः ॥uruṣya | ṇaḥ | abhi-śasteḥ | soma | ni | pāhi | aṃhasaḥ | sakhā | su-śevaḥ | edhi | naḥ
Word by Word
उरुष्यprotect! / save!
उरुष्य:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootउरुष्य (धातु, उरु- ‘विस्तीर्ण’ से; ‘रक्षा/उपकार करना’)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध: ‘हमारे लिए/हमारा’)
TypePronoun
Rootअस्मद्
अभिशस्तेःfrom the accusation/curse
अभिशस्तेः:
अपादान (यतः— ‘से/से बचाकर’)
TypeNoun
Rootअभिशस्ति- (प्रातिपदिक; अभि- + शंस् ‘निन्दा/आरोप’)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
निdown; completely (as preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/निपात)
पाहिprotect!
पाहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootपा (धातु ‘रक्षा/पालन’)
अंहसःfrom sin/distress
अंहसः:
अपादान (यतः— ‘से/से बचाकर’)
TypeNoun
Rootअंहस्- (प्रातिपदिक ‘पाप/कष्ट/अघ’)
सखाO friend
सखा:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसखि-/सखा- (प्रातिपदिक)
सुशेवO very gracious/kind
सुशेव:
सम्बोधन (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- + शेव- (प्रातिपदिक; ‘कल्याण/अनुग्रह/हित’)
एधिbe! / become! / grow (for us)
एधि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootइध् (धातु ‘वर्ध/दीप्त’)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootअस्मद्