Mantra 14
Sukta 1.91
Devata: Soma
Samhita Patha (Devanagari)
यः सोम सख्ये तव रारणद्देव मर्त्यः । तं दक्षः सचते कविः ॥
Samhita Patha (IAST)
यः सो॑म स॒ख्ये तव॑ रा॒रण॑द्देव॒ मर्त्य॑: । तं दक्ष॑: सचते क॒विः ॥
Transliteration
yáḥ sóma sakhyé táva rāráṇad deva mártyaḥ | táṃ dákṣaḥ sacate kavíḥ ||
Translation
O Soma, the mortal who takes delight in thy friendship, him the discerning Power (dakṣa), the seer-wisdom (kaví), accompanies and upholds.
Padapatha (Word Analysis)
यः । सो॒म॒ । स॒ख्ये । तव॑ । र॒रण॑त् । दे॒व॒ । मर्त्यः॑ । तम् । दक्षः॑ । स॒च॒ते॒ । क॒विः ॥यः । सोम । सख्ये । तव । ररणत् । देव । मर्त्यः । तम् । दक्षः । सचते । कविः ॥yaḥ | soma | sakhye | tava | raraṇat | deva | martyaḥ | tam | dakṣaḥ | sacate | kavi ḥ
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
Sampradāna
TypeNoun (vocative)
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
सख्येin (thy) friendship
सख्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसखि- (प्रातिपदिक) → सख्य- (भाव/सम्बन्ध-नाम)
तवof thee / thy
तव:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रारणत्rejoiced / delighted
रारणत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√रा/√रार् (रारण्/रार्) ‘to gladden, to delight, to make rejoice’
देवO god
देव:
Sampradāna
TypeNoun (vocative)
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
मर्त्यःa mortal
मर्त्यः:
Kartā (apposition to यः)
TypeNoun
Rootमर्त्य- (प्रातिपदिक)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दक्षःskill / the able one (Dexterity/Power)
दक्षः:
Kartā
TypeNoun
Rootदक्ष- (प्रातिपदिक)
सचतेattends / accompanies
सचते:
Kriyā
TypeVerb
Root√सच् ‘to accompany, to follow, to attach oneself’
कविःthe seer / poet
कविः:
Kartā (apposition to दक्षः)
TypeNoun
Rootकवि- (प्रातिपदिक)