Mantra 10
Sukta 1.91
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Soma
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि । सोम त्वं नो वृधे भव ॥
Samhita Patha (IAST)
इ॒मं य॒ज्ञमि॒दं वचो॑ जुजुषा॒ण उ॒पाग॑हि । सोम॒ त्वं नो॑ वृ॒धे भ॑व ॥
Transliteration
imáṃ yajñám idáṃ váco jujuṣāṇá upā́gahi | sóma tvaṃ no vṛdhé bhava ||
Translation
Accepting this sacrifice and this word, come near. O Soma, be for us our increase and upward growth.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒मम् । य॒ज्ञम् । इ॒दम् । वचः॑ । जु॒जु॒षा॒णः । उ॒प॒ऽआग॑हि । सोम॑ । त्वम् । नः॒ । वृ॒धे । भ॒व॒ ॥इमम् । यज्ञम् । इदम् । वचः । जुजुषाणः । उपआगहि । सोम । त्वम् । नः । वृधे । भव ॥imam | yajñam | idam | vacaḥ | jujuṣāṇaḥ | upa-āgahi | soma | tvam | naḥ | vṛdhe | bhava
Word by Word
इमम्this (him/it), this (soma)
इमम्:
कर्म
TypePronoun/Adjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice, rite
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) < √यज्
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun/Adjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वचःutterance, hymn, word
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक) < √वच्
जुजुषाणःbeing pleased, accepting gladly
जुजुषाणः:
कर्तृ
TypeParticiple (Adjective) / Verbal
Root√जुष् (सेवने/तोषणे) → जुजुषाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
उपnear, towards
उप:
—
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
आगहिcome (hither)!
आगहि:
—
TypeVerb
Rootआ + √गम् (गत्यर्थे) → (लोट्) आगहि
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootसोम (प्रातिपदिक) < √सु (सोम-निष्पत्तौ) / नाम
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us, for us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun (enclitic)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृधेfor increase, for growth
वृधे:
सम्प्रदान
TypeNoun (abstract) / Inflected form
Rootवृध् (प्रातिपदिक/धातु-सम्बद्ध) < √वृध् (वर्धने)
भवbecome; be
भव:
—
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्) → भव