HomeRig VedaMandala 1Sukta 88Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.88

Rishi: Gautama
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh (probable)

एतत्त्यन्न योजनमचेति सस्वर्ह यन्मरुतो गोतमो वः । पश्यन्हिरण्यचक्रानयोदंष्ट्रान्विधावतो वराहून् ॥

ए॒तत्त्यन्न योज॑नमचेति स॒स्वर्ह॒ यन्म॑रुतो॒ गोत॑मो वः । पश्य॒न्हिर॑ण्यचक्रा॒नयो॑दंष्ट्रान्वि॒धाव॑तो व॒राहू॑न् ॥

etát tyán ná yójanaṃ aceti sasvár ha yán maruto gótamo vaḥ | páśyan híraṇyacakrān áyodaṃṣṭrān vidhā́vato varā́hūn ||

This indeed is that unequalled yoking that has become manifest, O Maruts, when Gotama beheld you—gold-wheeled, iron-tusked boars rushing forth: the irresistible powers that tear up obstruction.

ए॒तत् । त्यत् । न । योज॑नम् । अ॒चे॒ति॒ । स॒स्वः । ह॒ । यत् । म॒रु॒तः॒ । गोत॑मः । वः॒ । पश्य॑न् । हिर॑ण्यऽचक्रान् । अयः॑ऽदंष्ट्रान् । वि॒ऽधाव॑तः । व॒राहू॑न् ॥एतत् । त्यत् । न । योजनम् । अचेति । सस्वः । ह । यत् । मरुतः । गोतमः । वः । पश्यन् । हिरण्यचक्रान् । अयःदंष्ट्रान् । विधावतः । वराहून् ॥etat | tyat | na | yojanam | aceti | sasvaḥ | ha | yat | marutaḥ | gotamaḥ | vaḥ | paśyan | hiraṇya-cakrān | ayaḥ-daṃṣṭrān | vi-dhāvataḥ | varāhūn

एतत्this
एतत्:
Karma (उद्देश्य/वस्तु) अथवा विषय-सूचक
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्यत्that (yonder)
त्यत्:
Karma/विषय-सूचक
TypePronoun
Rootत्यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
not / like (in comparisons)
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
योजनम्yoking; harnessing; a yoke/act of joining
योजनम्:
Karma (योज्य-वस्तु/योजन) अथवा विषय
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक; √युज् ‘योजने’ से)
अचेतिhe perceived/understood
अचेति:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√चित् (चेतने/अवगमे) + आ- (आचेत्)
सस्वर्हwith a cry/with sound; aloud (Vedic particle)
सस्वर्ह:
TypeIndeclinable
Rootसस्वर् (अव्यय/निपातीय रूप; ‘स्वर्’/‘स्वः’ से)
यत्which/that
यत्:
सम्बन्ध (यद्-तद् सम्बन्ध)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā (समूह-कर्ता) / सम्बोधन-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
गौतमःGautama
गौतमः:
Kartā (कर्ता)
TypeProper noun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
वःto you / your
वः:
Sampradāna/सम्बन्ध (to/for you; of you)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
पश्यन्seeing
पश्यन्:
Kartā (कर्ता; गौतमः)
TypeVerb-participle
Root√पश् (दर्शने)
हिरण्यचक्रान्golden-wheeled (ones)
हिरण्यचक्रान्:
Karma (दृष्ट-वस्तु)
TypeAdjective (used substantively)
Rootहिरण्य-चक्र (समास; प्रातिपदिक)
अयःदंष्ट्रान्iron-tusked (ones)
अयःदंष्ट्रान्:
Karma (दृष्ट-वस्तु)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअयस्-दंष्ट्र (समास; प्रातिपदिक)
विapart; forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
धावतःrunning; rushing
धावतः:
Karma (दृष्ट-वस्तु; ‘running’)
TypeVerb-participle
Root√धाव् (धावने)
वराहून्boars
वराहून्:
Karma (दृष्ट-वस्तु)
TypeNoun
Rootवराह (प्रातिपदिक)