HomeRig VedaMandala 1Sukta 88Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.88

Rishi: Gautama
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh (probable)

श्रिये कं वो अधि तनूषु वाशीर्मेधा वना न कृणवन्त ऊर्ध्वा । युष्मभ्यं कं मरुतः सुजातास्तुविद्युम्नासो धनयन्ते अद्रिम् ॥

श्रि॒ये कं वो॒ अधि॑ त॒नूषु॒ वाशी॑र्मे॒धा वना॒ न कृ॑णवन्त ऊ॒र्ध्वा । यु॒ष्मभ्यं॒ कं म॑रुतः सुजातास्तुविद्यु॒म्नासो॑ धनयन्ते॒ अद्रि॑म् ॥

śríye káṃ vo ádhi tanū́ṣu vā́śīr medhā́ vánā ná kṛṇavanta ūrdhvā́ | yuṣmábhyaṃ káṃ marutaḥ sujātās tuvidyumnā́so dhanayante ádrim ||

For splendour, upon your bodies the vibrant voice and the mind’s power make themselves rise, like woods growing upward. For you, O well-born Maruts, rich in vast luminous might, they win the stone—drawing out the hidden delight and force.

श्रि॒ये । कम् । वः॒ । अधि॑ । त॒नूषु॑ । वाशीः॑ । मे॒धा । वना॑ । न । कृ॒ण॒व॒न्ते॒ । ऊ॒र्ध्वा । यु॒ष्मभ्य॑म् । कम् । म॒रु॒तः॒ । सु॒ऽजा॒ताः॒ । तु॒वि॒ऽद्यु॒म्नासः॑ । ध॒न॒य॒न्ते॒ । अद्रि॑म् ॥श्रिये । कम् । वः । अधि । तनूषु । वाशीः । मेधा । वना । न । कृणवन्ते । ऊर्ध्वा । युष्मभ्यम् । कम् । मरुतः । सुजाताः । तुविद्युम्नासः । धनयन्ते । अद्रिम् ॥śriye | kam | vaḥ | adhi | tanūṣu | vāśīḥ | medhā | vanā | na | kṛṇavante | ūrdhvā | yuṣmabhyam | kam | marutaḥ | su-jātāḥ | tuvi-dyumnāsaḥ | dhanayante | adrim

श्रियेfor prosperity / for splendor
श्रिये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootश्री (स्त्री. प्रातिपदिक) / √श्रि (धातु: श्रयणे ‘to lean/attach; to prosper’)
कम्well; happily; in a good way
कम्:
(अव्यय-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकम (सर्वनाम/प्रातिपदिक; ‘क’ आधार) अथवा अव्यय ‘कम्’ (किञ्चित्/सुखम्) — वैदिक प्रयोग
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अधिupon; over
अधि:
अधिकरण-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
तनूषुin (your) bodies
तनूषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootतनू (स्त्री. प्रातिपदिक)
वाशीःa blessing / benediction
वाशीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाशी (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘वाक्/स्तुति/आशीः’ प्रकार)
मेधाwisdom; intelligence
मेधा:
कर्तृ (समुच्चित)
TypeNoun
Rootमेधा (स्त्री. प्रातिपदिक)
वनाwoods; forests
वना:
कर्म
TypeNoun
Rootवन (नपुं. प्रातिपदिक)
like; as
:
(उपमान/तुलना-निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
कृणवन्तthey made; they fashioned
कृणवन्त:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
ऊर्ध्वाःupright; raised; lofty
ऊर्ध्वाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (विशेषण-प्रातिपदिक)
युष्मभ्यम्to you
युष्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
कम्well; happily
कम्:
(अव्यय-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकम (अव्यय; वैदिक)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत् (पुं. प्रातिपदिक)
सुजाताःwell-born; nobly born
सुजाताः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-जात (कृदन्त/विशेषण; √जन् ‘to be born’ + सु-)
तुविद्युम्नासःof abundant glory
तुविद्युम्नासः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (substantivized) / Noun-epithet
Rootतुवि-द्युम्न (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; ‘much + glory’)
धनयन्तेthey bestow wealth; they enrich
धनयन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√धन (धनायने/धनयति ‘to bestow/bring wealth; to win’)
अद्रिम्the stone; the rock (also: the pressing-stone)
अद्रिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअद्रि (पुं. प्रातिपदिक)