HomeRig VedaMandala 1Sukta 88Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.88

Rishi: Gautama
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh (probable)

तेऽरुणेभिर्वरमा पिशङ्गैः शुभे कं यान्ति रथतूर्भिरश्वैः । रुक्मो न चित्रः स्वधितीवान्पव्या रथस्य जङ्घनन्त भूम ॥

ते॑ऽरु॒णेभि॒र्वर॒मा पि॒शङ्गै॑: शु॒भे कं या॑न्ति रथ॒तूर्भि॒रश्वै॑: । रु॒क्मो न चि॒त्रः स्वधि॑तीवान्प॒व्या रथ॑स्य जङ्घनन्त॒ भूम॑ ॥

té ’ruṇébhir váramā́ piśáṅgaiḥ śubhé káṃ yānti rathatū́rbhir áśvaiḥ | rukmó ná citráḥ svadhítīvān pavyā́ ráthasya jaṅghananta bhū́ma ||

They go to the fair goal with ruddy and tawny powers, with horses swift in the chariot’s rush. Like a bright ornament, splendid, and like one bearing the axe (power to cut), the fellies of the chariot strike the earth—pressing down what resists.

ते । अ॒रु॒णेभिः॑ । वर॑म् । आ । पि॒शङ्गैः॑ । शु॒भे । कम् । या॒न्ति॒ । र॒थ॒तूःऽभिः॑ । अश्वैः॑ । रु॒क्मः । न । चि॒त्रः । स्वधि॑तिऽवान् । प॒व्या । रथ॑स्य । ज॒ङ्घ॒न॒न्त॒ । भूम॑ ॥ते । अरुणेभिः । वरम् । आ । पिशङ्गैः । शुभे । कम् । यान्ति । रथतूःभिः । अश्वैः । रुक्मः । न । चित्रः । स्वधितिवान् । पव्या । रथस्य । जङ्घनन्त । भूम ॥te | aruṇebhiḥ | varam | ā | piśaṅgaiḥ | śubhe | kam | yānti | rathatūḥ-bhiḥ | aśvaiḥ | rukmaḥ | na | citraḥ | svadhiti-vān | pavyā | rathasya | jaṅghananta | bhūma

तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अरुणेभिःwith/ by the ruddy (ones)
अरुणेभिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
वरम्choice boon / desirable (goal)
वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
पिशङ्गैःwith the tawny/variegated (ones)
पिशङ्गैः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootपिशङ्ग (प्रातिपदिक)
शुभेin/at splendor, auspiciousness
शुभे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
कम्whom/what (object)
कम्:
Karma
TypePronoun
Rootक (किम्-प्रश्न/अनिर्दिष्ट-प्रातिपदिक; यहाँ अनिर्दिष्ट/अव्यक्त-वस्तु)
यान्तिthey go, they proceed
यान्ति:
TypeVerb
Rootया (धातु)
रथतूर्भिःwith the chariot-impelling/ chariot-speeding (ones)
रथतूर्भिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootरथतूरि (प्रातिपदिक; ‘रथ-तूरि’ = रथ-प्रेरक/रथ-वेगवान्)
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
रुक्मःthe golden ornament / gold
रुक्मः:
Kartā
TypeNoun
Rootरुक्म (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
चित्रःbright, variegated, wondrous
चित्रः:
Kartā
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
स्वधितीवान्axe-bearing, having an axe
स्वधितीवान्:
Kartā
TypeAdjective
Rootस्वधिति-वत् (प्रातिपदिक; स्वधिति = कुलिश/कुठार/कुऱ्हाड़ी, -वत् = युक्त)
पव्याthe felly (rim)
पव्या:
Kartā
TypeNoun
Rootपव्या (प्रातिपदिक; ‘felloe/रथचक्र-परिधि/धार’)
रथस्यof the chariot
रथस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
जङ्घनन्तthey stride/step along, they move rapidly
जङ्घनन्त:
TypeVerb
Rootजङ्घन्/जङ्घ् (धातु; वेदिक ‘to stride/step, move quickly’; reduplicated present-stem)
भूमbe! / may it be! (benedictive/exhortation)
भूम:
TypeVerb
Rootभू (धातु)