HomeRig VedaMandala 1Sukta 82Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.82

Devata: Indra

युक्तस्ते अस्तु दक्षिण उत सव्यः शतक्रतो । तेन जायामुप प्रियां मन्दानो याह्यन्धसो योजा न्विन्द्र ते हरी ॥

यु॒क्तस्ते॑ अस्तु॒ दक्षि॑ण उ॒त स॒व्यः श॑तक्रतो । तेन॑ जा॒यामुप॑ प्रि॒यां म॑न्दा॒नो या॒ह्यन्ध॑सो॒ योजा॒ न्वि॑न्द्र ते॒ हरी॑ ॥

yuktás te astu dákṣiṇa utá savyáḥ śatakrato | téna jāyā́m úpa priyā́ṃ mandānó yā́hy ándhaso yója nv indra te hárī ||

Let thy right and thy left be yoked, O thou of a hundred powers. With them, exulting, come to the dear companion, to the Soma-essence—now, O Indra, yoke thy two tawny steeds.

यु॒क्तः । ते॒ । अ॒स्तु॒ । दक्षि॑णः । उ॒त । स॒व्यः । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । तेन॑ । जा॒याम् । उप॑ । प्रि॒याम् । म॒न्दा॒नः । या॒हि॒ । अन्ध॑सः । योज॑ । नु । इ॒न्द्र॒ । ते॒ । हरी॒ इति॑ ॥युक्तः । ते । अस्तु । दक्षिणः । उत । सव्यः । शतक्रतो इति शतक्रतो । तेन । जायाम् । उप । प्रियाम् । मन्दानः । याहि । अन्धसः । योज । नु । इन्द्र । ते । हरी इति ॥yuktaḥ | te | astu | dakṣiṇaḥ | uta | savyaḥ | śatakrato itiśata-krato | tena | jāyām | upa | priyām | mandānaḥ | yāhi | andhasaḥ | yoja | nu | indra | te | harī iti

युक्तःyoked, harnessed
युक्तः:
विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः) — ‘दक्षिणः/सव्यः’ इत्यस्य
TypeAdjective/Participle
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘तव’
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
विधेय-क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
दक्षिणःthe right (one), right-side
दक्षिणः:
कर्तृ/विषयः (अस्तु इत्यस्य) — ‘(अश्वः) दक्षिणः’
TypeAdjective (used substantively)
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
समुच्चय/अन्वय-निपात
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
सव्यःthe left (one), left-side
सव्यः:
कर्तृ/विषयः (अस्तु इत्यस्य) — ‘(अश्वः) सव्यः’
TypeAdjective (used substantively)
Rootसव्य (प्रातिपदिक)
शतक्रतोO hundred-powered/ hundred-skilled one (Indra)
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
तेनwith that, by that
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जायाम्wife
जायाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजाया (प्रातिपदिक)
उपtowards, near
उप:
क्रियाविशेषण (गत्यर्थ-निकटता) — ‘उप-या’
TypeIndeclinable (preverb)
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
प्रियाम्beloved, dear
प्रियाम्:
विशेषणम् (कर्म-सम्बन्धः) — ‘जायाम्’
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
मन्दानःrejoicing, exhilarated
मन्दानः:
कर्तृ (या॒हि इत्यस्य) — इन्द्रः ‘हर्षमाणः/मत्तः’
TypeParticiple
Rootमन्द् (धातु) → मन्दान (कृदन्त; आत्मनेपदी वर्तमान-प्रत्ययार्थ)
याहिgo, come
याहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
अन्धसःof the soma-juice, of the draught
अन्धसः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘सोमस्य/रसस्य’
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
योजyoke, harness
योज:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
नुnow, indeed
नु:
काल/प्रेरणा-निपात
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘तव’
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरीthe two bay steeds (Indra’s horses)
हरी:
कर्म (योज इत्यस्य) — ‘(अश्वौ) हरी’
TypeNoun (dual)
Rootहरि (प्रातिपदिक)