HomeRig VedaMandala 1Sukta 82Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.82

Devata: Indra

स घा तं वृषणं रथमधि तिष्ठाति गोविदम् । यः पात्रं हारियोजनं पूर्णमिन्द्र चिकेतति योजा न्विन्द्र ते हरी ॥

स घा॒ तं वृष॑णं॒ रथ॒मधि॑ तिष्ठाति गो॒विद॑म् । यः पात्रं॑ हारियोज॒नं पू॒र्णमि॑न्द्र॒ चिके॑तति॒ योजा॒ न्वि॑न्द्र ते॒ हरी॑ ॥

sá ghā táṃ vṛ́ṣaṇaṃ rátham ádhi tiṣṭhāti govídam | yáḥ pā́traṃ hāri-yojánam pūrṇám indra cíkētati yója nv indra te hárī ||

He mounts that bull-strong chariot, the finder of the rays (cows). He who takes note, O Indra, of the vessel yoked to the tawny steeds and filled full—now yoke, O Indra, thy two tawny steeds.

सः । घ॒ । तम् । वृष॑णम् । रथ॑म् । अधि॑ । ति॒ष्ठा॒ति॒ । गो॒विद॑म् । यः । पात्र॑म् । हा॒रि॒ऽयो॒ज॒नम् । पू॒र्णम् । इ॒न्द्र॒ । चिके॑तति । योज॑ । नु । इ॒न्द्र॒ । ते॒ । हरी॒ इति॑ ॥सः । घ । तम् । वृषणम् । रथम् । अधि । तिष्ठाति । गोविदम् । यः । पात्रम् । हारियोजनम् । पूर्णम् । इन्द्र । चिकेतति । योज । नु । इन्द्र । ते । हरी इति ॥saḥ | gha | tam | vṛṣaṇam | ratham | adhi | tiṣṭhāti | govidam | yaḥ | pātram | hāri-yojanam | pūrṇam | indra | ciketati | yoja | nu | indra | te | harī iti

सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
indeed, surely
:
TypeIndeclinable
Rootघ (निपात) अव्यय
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
वृषणम्the mighty/bull-like one
वृषणम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक) < √वृष् (वर्षणे/सेचने; बलवृद्ध्यर्थे)
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
अधिupon, on
अधि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
तिष्ठातिstands, mounts
तिष्ठाति:
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति-आदेशः)
गोविदम्cow-finding (winner of cattle)
गोविदम्:
Karma
TypeAdjective/Noun
Rootगोविद (प्रातिपदिक; गो + विद ‘finder/knower of cows’) < √विद् (ज्ञाने/लाभे)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (यः) सम्बन्ध-सर्वनाम
पात्रम्vessel, cup
पात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपात्र (प्रातिपदिक)
हारियोजनम्for the yoking of the bay steeds
हारियोजनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहारियोजन (प्रातिपदिक; हरि-योजन ‘yoking of the bays’) < √युज् (योजने)
पूर्णम्filled, full
पूर्णम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपूर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √पॄ/√पॢ (पूरणे)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
चिकेततिperceives, takes note of
चिकेतति:
TypeVerb
Root√चित् (चेतने/बोधने) ; पुनरुक्त-आदेशः (चि-केत-)
योजाyoke!
योजा:
TypeVerb
Root√युज् (योजने)
नुnow, then
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sampradāna
TypeNoun (Vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेthy, your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्) सर्वनाम-प्रातिपदिक
हरीthe two bay steeds
हरी:
Karma
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)