HomeRig VedaMandala 1Sukta 80Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 1.80

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अधि सानौ नि जिघ्नते वज्रेण शतपर्वणा । मन्दान इन्द्रो अन्धसः सखिभ्यो गातुमिच्छत्यर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

अधि॒ सानौ॒ नि जि॑घ्नते॒ वज्रे॑ण श॒तप॑र्वणा । म॒न्दा॒न इन्द्रो॒ अन्ध॑स॒: सखि॑भ्यो गा॒तुमि॑च्छ॒त्यर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

adhí sā́nau ní jighnate vájreṇa śatá-parvaṇā | mandānó índro ándhasaḥ sákhibhyo gā́tum ícchaty ’rcann ánu sva-rā́jyam ||

Upon the ridge he strikes him down with the hundred-jointed thunderbolt. Indra, exulting in the pressed Soma, seeks for his comrades a path of going—shining as he establishes self-sovereignty.

अधि॑ । सानौ॑ । नि । जि॒घ्नी॒ते॒ । वज्रे॑ण । श॒तऽप॑र्वणा । म॒न्दा॒नः । इन्द्रः॑ । अन्ध॑सः । सखि॑ऽभ्यः । गा॒तुम् । इ॒च्छ॒ति॒ । अर्च॑न् । अनु॑ । स्व॒ऽराज्य॑म् ॥अधि । सानौ । नि । जिघ्नीते । वज्रेण । शतपर्वणा । मन्दानः । इन्द्रः । अन्धसः । सखिभ्यः । गातुम् । इच्छति । अर्चन् । अनु । स्वराज्यम् ॥adhi | sānau | ni | jighnīate | vajreṇa | śata-parvaṇā | mandānaḥ | indraḥ | andhasaḥ | sakhi-bhyaḥ | gātum | icchati | arcan | anu | sva-rājyam

अधिupon, on
अधि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
सानौon the summit/ridge
सानौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसानु (प्रातिपदिक)
निdown, in
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
जिघ्नतेthey strike/kill
जिघ्नते:
Kartā
TypeVerb
Rootहन् (धातु) < जिघ्न- (वेद. वर्तमान-प्रत्यय/अभ्यास)
वज्रेणwith the thunderbolt
वज्रेण:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
शतपर्वणाwith the hundred-jointed (one)
शतपर्वणा:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootशतपर्वन् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास: शत- + पर्वन्)
मन्दानःrejoicing, exhilarated
मन्दानः:
Kartā
TypeParticiple (Adjective) / Verb-derived
Rootमन्द् (धातु) → मन्दान (कृदन्त-प्रातिपदिक; शानच्/आनच् प्रकारः)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अन्धसःof the soma-juice (intoxicant)
अन्धसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
सखिभ्यःto the comrades/friends
सखिभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
गातुम्a path, passage
गातुम्:
Karma
TypeNoun (used as infinitival object)
Rootगातु (प्रातिपदिक)
इच्छतिhe desires
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
अर्चन्praising, singing
अर्चन्:
Kartā
TypeParticiple (Adjective) / Verb-derived
Rootअर्च् (धातु) → अर्चन्त् (कृदन्त; शतृ)
अनुalong, after
अनु:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वराज्यम्self-rule, sovereignty
स्वराज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वराज्य (प्रातिपदिक; स्व- + राज्य)