HomeRig VedaMandala 1Sukta 80Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.80

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.80)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.80; this verse conforms to Indra-hymn Triṣṭubh cadence)

निरिन्द्र भूम्या अधि वृत्रं जघन्थ निर्दिवः । सृजा मरुत्वतीरव जीवधन्या इमा अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

निरि॑न्द्र॒ भूम्या॒ अधि॑ वृ॒त्रं ज॑घन्थ॒ निर्दि॒वः । सृ॒जा म॒रुत्व॑ती॒रव॑ जी॒वध॑न्या इ॒मा अ॒पोऽर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

nír indra bhū́myā ádhi vṛtráṃ jaghantha nír diváḥ | sṛjá marútvatīr áva jīvá-dhanyā imā́ apó ’rcann ánu sva-rā́jyam ||

O Indra, thou didst smite Vṛtra down and cast him out from the foundation of the earth and from the heights of heaven. Release, downward into our being, these waters that are filled with the Maruts’ force—waters rich in the wealth of life; so may they shine in us following thy sovereign mastery.

निः । इ॒न्द्र॒ । भूम्याः॑ । अधि॑ । वृ॒त्रम् । ज॒घ॒न्थ॒ । निः । दि॒वः । सृ॒ज । म॒रुत्व॑तीः । अव॑ । जी॒वऽध॑न्याः । इ॒माः । अ॒पः । अर्च॑न् । अनु॑ । स्व॒ऽराज्य॑म् ॥निः । इन्द्र । भूम्याः । अधि । वृत्रम् । जघन्थ । निः । दिवः । सृज । मरुत्वतीः । अव । जीवधन्याः । इमाः । अपः । अर्चन् । अनु । स्वराज्यम् ॥niḥ | indra | bhūmyāḥ | adhi | vṛtram | jaghantha | niḥ | divaḥ | sṛja | marutvatīḥ | ava | jīva-dhanyāḥ | imāḥ | apaḥ | arcan | anu | sva-rājyam

निःout, forth (as preverb)
निः:
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग) / nis
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
भूम्याःfrom the earth
भूम्याः:
अपादान
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/उपपद-अव्यय)
वृत्रम्Vṛtra (the obstructor)
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
जघन्थyou have slain
जघन्थ:
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
निःout, forth
निः:
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग) / nis
दिवःfrom heaven/sky
दिवः:
अपादान
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यु)
सृजाrelease, let loose
सृजा:
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
मरुत्वतीःaccompanied by the Maruts
मरुत्वतीः:
कर्म
TypeAdjective
Rootमरुत्वत् (प्रातिपदिक; मरुत् + वत्)
अवdown, forth (as preverb)
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
जीवधन्याःlife-giving, wealth-giving
जीवधन्याः:
कर्तृ (of the following verb) / विशेषण
TypeAdjective
Rootजीवधन्य (प्रातिपदिक; जीव + धन्य)
इमाःthese
इमाः:
कर्तृ (with ‘अपः’) / विशेषण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
अपःwaters
अपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
अर्चन्they praised/sang
अर्चन्:
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
अनुafter, along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वराज्यम्self-rule, sovereignty
स्वराज्यम्:
कर्म (goal/object with ‘अनु’)
TypeNoun
Rootस्वराज्य (प्रातिपदिक; स्व + राज्य)