HomeRig VedaMandala 1Sukta 80Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.80

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (Gautama) (traditional for RV 1.80)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

प्रेह्यभीहि धृष्णुहि न ते वज्रो नि यंसते । इन्द्र नृम्णं हि ते शवो हनो वृत्रं जया अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

प्रेह्य॒भी॑हि धृष्णु॒हि न ते॒ वज्रो॒ नि यं॑सते । इन्द्र॑ नृ॒म्णं हि ते॒ शवो॒ हनो॑ वृ॒त्रं जया॑ अ॒पोऽर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

préhy abhī́hi dhṛ́ṣṇuhi ná te vájro ní yaṃsate | índra nṛ́mṇaṃ hí te śávo hánō vṛtráṃ jáyā apó’rcan ánu sva-rā́jyam ||

Go forth, advance, press on with daring; thy thunderbolt is not held back. O Indra, thine is the man-strength and the might: smite Vṛtra, win the waters, chanting onward into self-sovereignty.

प्र । इ॒हि॒ । अ॒भि । इ॒हि॒ । धृ॒ष्णु॒हि । न । ते॒ । वज्रः॑ । नि । यं॒स॒ते॒ । इन्द्र॑ । नृ॒म्णम् । हि । ते॒ । शवः॑ । हनः॑ । वृ॒त्रम् । जयाः॑ । अ॒पः । अर्च॑न् । अनु॑ । स्व॒ऽराज्य॑म् ॥प्र । इहि । अभि । इहि । धृष्णुहि । न । ते । वज्रः । नि । यंसते । इन्द्र । नृम्णम् । हि । ते । शवः । हनः । वृत्रम् । जयाः । अपः । अर्चन् । अनु । स्वराज्यम् ॥pra | ihi | abhi | ihi | dhṛṣṇuhi | na | te | vajraḥ | ni | yaṃsate | indra | nṛmṇam | h i | te | śavaḥ | hanaḥ | vṛtram | jayāḥ | apaḥ | arcan | anu | sva-rājyam

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
इहिgo!
इहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (गत्यर्थक धातु)
अभिtowards, against
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
इहिgo!
इहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (गत्यर्थक धातु)
धृष्णुO bold one
धृष्णु:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootधृष्णु (प्रातिपदिक; धृष् ‘साहसे’ से)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
वज्रःthe thunderbolt
वज्रः:
कर्तृ (क्रिया ‘नि-यंसते’ का)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
निdown, back; away
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
यंसतेdraws back, is held back
यंसते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयंस् (यम्स्) ‘नियमन/प्रेरण’ (आत्मनेपद)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नृम्णम्manly might, heroic power
नृम्णम्:
कर्म (अस्ति/भवति-भावे ‘ते’ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootनृम्ण (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
शवःstrength, force
शवः:
कर्तृ/विधेय (वाक्ये ‘ते … शवः’)
TypeNoun
Rootशवस्/शव (प्रातिपदिक; ‘बल, शक्ति’)
हनःslay!
हनः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (हिंसागत्योः)
वृत्रम्Vṛtra (the obstructor)
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
जयconquer!
जय:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (जयति; ‘विजये’)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
अर्चन्they praised
अर्चन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (पूजायाम्/स्तुतौ)
अनुafter, following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वराज्यम्self-rule, sovereignty
स्वराज्यम्:
कर्म/अधिकरण (अनु-भावे ‘अनु’ सह)
TypeNoun
Rootस्वराज्य (प्रातिपदिक)