HomeRig VedaMandala 1Sukta 80Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.80

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (Gautama) (traditional for RV 1.80)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

स त्वामदद्वृषा मदः सोमः श्येनाभृतः सुतः । येना वृत्रं निरद्भ्यो जघन्थ वज्रिन्नोजसार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

स त्वा॑मद॒द्वृषा॒ मद॒: सोम॑: श्ये॒नाभृ॑तः सु॒तः । येना॑ वृ॒त्रं निर॒द्भ्यो ज॒घन्थ॑ वज्रि॒न्नोज॒सार्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

sá tvā́ amadat vṛ́ṣā mádaḥ sómaḥ śyenā́bhṛtaḥ sutáḥ | yéna vṛtráṃ nír adbhyó jaghántha vajrinn ójasā́rcan ánu sva-rā́jyam ||

That Soma, pressed and brought by the eagle, the bull-like rapture, made thee glad; by it thou didst smite Vṛtra forth from the waters, O Vajrin, by thy force, chanting into thy self-sovereignty.

सः । त्वा॒ । अ॒म॒द॒त् । वृषा॑ । मदः॑ । सोमः॑ । श्ये॒नऽआ॑भृतः । सु॒तः । येन॑ । वृ॒त्रम् । निः । अ॒त्ऽभ्यः । ज॒घन्थ॑ । व॒ज्रि॒न् । ओज॑सा । अर्च॑न् । अनु॑ । स्व॒ऽराज्य॑म् ॥सः । त्वा । अमदत् । वृषा । मदः । सोमः । श्येनआभृतः । सुतः । येन । वृत्रम् । निः । अत्भ्यः । जघन्थ । वज्रिन् । ओजसा । अर्चन् । अनु । स्वराज्यम् ॥saḥ | tvā | amadat | vṛṣā | madaḥ | somaḥ | śyena-ābhṛtaḥ | sutaḥ | yena | vṛtram | niḥ | at-bhyaḥ | jaghantha | vajrin | ojasā | arcan | anu | sva-rājyam

सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अदद्gave
अदद्:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (दाने)
वृषाthe bull (mighty one)
वृषा:
कर्तृ (अदद्-क्रियायाः विशेषण/सम्बोधन-भावः)
TypeNoun (epithet)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
मदःintoxication, exhilaration
मदः:
कर्तृ/विशेष्य (सोमस्य)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
सोमःSoma (the pressed drink)
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
श्येनाभृतःbrought by the falcon
श्येनाभृतः:
करण (अभरण-कर्तृकरण-निर्देशः: ‘by the falcon’)
TypeAdjective (past passive participle)
Rootश्येन + √भृ (भरणे) → भृत (कृदन्त)
सुतःpressed, expressed
सुतः:
विशेषण (सोमस्य)
TypeAdjective (PPP)
Root√सु (सवने/प्रसवे; सोम-प्रसव) → सुत (कृदन्त)
येनby which
येन:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृत्रम्Vṛtra
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
निःout, forth
निः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय)
अद्भ्यःfrom the waters
अद्भ्यः:
अपादान
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक; जल) → अद्- (वेदिक-रूप)
जघन्थyou slew
जघन्थ:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (हिंसागत्योः; वध)
वज्रिन्O wielder of the thunderbolt
वज्रिन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक)
ओजसाwith strength
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
अर्चन्praising
अर्चन्:
कर्तृ (अनु-क्रियायाः सहभावः)
TypeVerb (participle)
Root√अर्च् (पूजायाम्/स्तुतौ)
अनुafter, following
अनु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वराज्यम्sovereignty, self-rule
स्वराज्यम्:
कर्म/प्राप्य (अनु-गमनस्य)
TypeNoun
Rootस्वराज्य (प्रातिपदिक)